<?xml version="1.0" encoding="utf-8" ?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Archiving and Interchange DTD v1.2 20190208//EN"
                  "JATS-archivearticle1.dtd">
<article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" dtd-version="1.2" article-type="other">
<front>
<journal-meta>
<journal-id></journal-id>
<journal-title-group>
</journal-title-group>
<issn></issn>
<publisher>
<publisher-name></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<permissions>
</permissions>
</article-meta>
</front>
<body>
<p>Anales del Instituto de Actuarios Españoles</p>
<p><italic>4ª Época, Número 31, Año 2025/35-55</italic></p>
<p>DL M-3160-1961 – ISSN 0534-3232 – eISSN 2531-2308</p>
<p>DOI 10.26360/2025_03</p>
<sec id="section">
  <title></title>
</sec>
<sec id="scr-de-riesgo-de-prima-y-de-reserva-del-seguro-de-no-vida-limitaciones-del-modelo-normativo-y-alternativas-estadísticas">
  <title>SCR DE RIESGO DE PRIMA Y DE RESERVA DEL SEGURO DE NO VIDA:
  LIMITACIONES DEL MODELO NORMATIVO Y ALTERNATIVAS ESTADÍSTICAS</title>
</sec>
<sec id="scr-for-premium-and-reserve-risk-in-non-life-insurance-limitations-of-the-standard-model-and-statistical-alternatives">
  <title>SCR FOR PREMIUM AND RESERVE RISK IN NON-LIFE INSURANCE:
  LIMITATIONS OF THE STANDARD MODEL AND STATISTICAL ALTERNATIVES</title>
  <p>Jaime Guiance Lapido</p>
  <p>Universidad Rey Juan Carlos. Madrid, España.</p>
  <p>ORCID:
  <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://orcid.org/0000-0002-4234-769X">https://orcid.org/0000-0002-4234-769X</ext-link></p>
  <p>jaime.guiance@urjc.es</p>
  <p>(Autor para correspondencia)</p>
  <p>Francisco Rabadán Pérez</p>
  <p>Universidad Rey Juan Carlos. Madrid, España.</p>
  <p>ORCID:
  <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://orcid.org/0000-0002-4234-7244">https://orcid.org/0000-0002-4234-7244</ext-link></p>
  <p><email>francisco.rabadan@urjc.es</email></p>
  <p>Sonia de Paz Cobo</p>
  <p>Universidad Rey Juan Carlos. Madrid, España.</p>
  <p>ORCID:
  <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://orcid.org/0000-0003-2098-0301">https://orcid.org/0000-0003-2098-0301</ext-link></p>
  <p>Fecha de recepción: 02/11/2023</p>
  <p>Fecha de aceptación: 01/08/2025</p>
  <p>RESUMEN</p>
  <p>Este artículo presenta un enfoque estadístico alternativo para el
  cálculo del Requisito de Capital de Solvencia (SCR) asociado al riesgo
  de primas y reservas en seguros No Vida, en el marco de Solvencia II.
  Se propone como herramienta de análisis un estadístico denominado
  <inline-formula><alternatives>
  <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
  <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>,
  que se construye sin considerar los efectos de diversificación que
  establece la fórmula estándar.</p>
  <p>Para analizar la utilidad de esta medida alternativa, se aplican
  simulaciones Monte Carlo y técnicas <italic>bootstrap</italic> bajo
  diversas distribuciones de probabilidad, incluyendo la normal,
  uniforme, log-normal y Pareto. El estudio proporciona una visión
  detallada sobre cómo las características distribucionales y las
  dependencias entre riesgos influyen en la estimación del capital.</p>
  <p>Los resultados muestran que el uso de cuantiles empíricos y modelos
  internos basados en cópulas puede complementar las metodologías
  existentes, ofreciendo herramientas adicionales para comprender la
  agregación del riesgo en carteras de seguros No Vida. Esta
  investigación contribuye al análisis actuarial del SCR, aportando una
  perspectiva técnica que puede ser útil en el desarrollo de enfoques
  adaptados a la naturaleza estadística de las carteras
  aseguradoras.</p>
  <p><bold>Palabras clave:</bold> SCR, Seguros No Vida, Cópulas,
  Simulación, Modelos Internos.</p>
  <p><bold>ABSTRACT</bold></p>
  <p>This article presents an alternative statistical approach for
  calculating the Solvency Capital Requirement (SCR) for premium and
  reserve risk in non-life insurance, complementing the standard
  methodology outlined in Solvency II. A statistic called
  <inline-formula><alternatives>
  <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
  <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
  is proposed as an analysis tool, which is constructed without
  considering the diversification effects established by the standard
  formula</p>
  <p>To evaluate the usefulness of this alternative measure, Monte Carlo
  simulations and bootstrap techniques are applied under various
  probability distributions, including normal, uniform, log-normal, and
  Pareto. The analysis provides insights into how distributional
  assumptions and dependency structures influence the estimation of
  capital needs.</p>
  <p>The results highlight the potential of empirical quantile-based
  methods and internal modeling techniques, such as copulas, to enhance
  the understanding of risk aggregation in non-life portfolios. This
  study contributes to the actuarial literature by offering a
  complementary perspective on SCR estimation, supporting the
  development of tools that align with the diverse statistical
  characteristics of insurance portfolios.</p>
  <p><bold>Keywords:</bold> SCR, Non-Life Insurance, Copulas,
  Simulation, Internal Models</p>
  <sec id="introducción">
    <title>INTRODUCCIÓN</title>
    <p>Desde la implementación de Solvencia II, el sector asegurador
    europeo ha adoptado un marco regulatorio armonizado que busca
    garantizar la solvencia y estabilidad financiera de las entidades
    aseguradoras, protegiendo así los intereses de los asegurados. Dicho
    marco regulatorio establece que para calcular el capital de
    solvencia obligatorio (SCR, de sus siglas en inglés Solvency Capital
    Requirement) cada compañía pueda elegir entre utilizar la fórmula
    estándar fijada o desarrollar modelos internos. Estos últimos,
    basados en la experiencia de la entidad, deben justificarse
    rigurosamente y desempeñan un papel crucial para garantizar el
    cumplimiento normativo. La directriz sobre el uso de modelos
    internos (EIOPA, 2015b) establece pautas para su aprobación y
    supervisión, enfatizando la necesidad de alinearlos con el perfil de
    riesgo real de cada aseguradora.</p>
    <p>En el documento técnico “The underlying assumptions in the
    standard formula for the Solvency Capital Requirement calculation”
    (EIOPA, 2014), la Autoridad Europea de Seguros y Pensiones de
    Jubilación (EIOPA) expone de manera detallada los fundamentos
    estadísticos que sustentan la fórmula estándar para el cálculo del
    capital de solvencia requerido (SCR). Según este documento, la
    metodología regulatoria se basa en un enfoque de
    varianza-covarianza, lo que implica que los diferentes riesgos se
    modelizan como variables aleatorias con un comportamiento
    aproximadamente normal. Esta suposición permite la agregación de
    riesgos mediante correlaciones lineales, simplificando así el
    cálculo del capital necesario para cubrir los riesgos agregados de
    la entidad. No obstante, si bien esta aproximación facilita la
    aplicación práctica y la comparabilidad entre entidades, también
    presenta limitaciones significativas, especialmente en la capacidad
    de capturar comportamientos extremos o relaciones complejas entre
    riesgos que pueden surgir en escenarios de dependencia no lineal o
    colas pesadas en las distribuciones de pérdidas (EIOPA, 2014).</p>
    <p>En particular, el cálculo del SCR para primas y reservas en
    seguros distintos al seguro de vida presenta desafíos metodológicos
    relevantes debido a la heterogeneidad y complejidad de los riesgos
    involucrados. La fórmula estándar utiliza un enfoque basado en la
    agregación de riesgos mediante una matriz de correlaciones,
    asumiendo distribuciones y dependencias que pueden no ajustarse
    completamente a la realidad de las carteras aseguradoras. Ante esta
    situación, se ha promovido el desarrollo de metodologías
    alternativas y modelos internos que permitan una mejor adaptación a
    las características específicas de los riesgos, incluyendo el uso de
    simulaciones y estadísticos que no dependan exclusivamente de
    supuestos regulatorios predefinidos (Christiansen &amp; Niemeyer,
    2014).</p>
    <p>Por otro lado, y en relación a los diversos sistemas de cálculo
    en diferentes países, cabe destacar que, a pesar de compartir el
    mismo objetivo fundamental, la gestión y aplicación de estos métodos
    varía significativamente de un país a otro (Garayeta et al., 2022).
    En este contexto, Ferri et al. (2013) enfatizan la importancia de la
    elección de una variable aleatoria representativa del riesgo tratado
    como paso previo a la definición de un modelo interno, garantizando
    así su validez técnica y operativa.</p>
    <p>En línea con la literatura que propone el uso de modelos internos
    y simulaciones estocásticas para una mejor adaptación a la realidad
    de las carteras aseguradoras, Barañano Abasolo et al. (2016)
    desarrollan un procedimiento para cuantificar el riesgo de
    suscripción en Solvencia II, ajustando los datos a la mejor
    distribución estadística y aplicando simulaciones de Monte Carlo.
    Sus resultados evidencian que el capital necesario para soportar el
    riesgo de suscripción depende de la estructura y experiencia
    histórica de la cartera, lo que refuerza la importancia de emplear
    metodologías flexibles y adaptadas frente a la aplicación estricta
    de la fórmula estándar, especialmente en contextos de alta
    heterogeneidad y asimetría de riesgos.</p>
    <p>De este modo, la literatura ha señalado que estas limitaciones
    pueden conducir a estimaciones del capital que no reflejan
    adecuadamente el riesgo, especialmente en presencia de colas pesadas
    o dependencias no lineales (Bølviken &amp; Guillen, 2017; Filipović,
    2009). Eling &amp; Jung (2020) consideran un marco alternativo
    utilizando cópulas de Vine<xref ref-type="fn" rid="fn1">1</xref> que
    permiten una dependencia no lineal y se estiman con parámetros
    específicos de la entidad, mostrando que los modelos estándar
    conducen a requerimientos de capital más de un 50% superiores en
    promedio.</p>
    <p>Por otro lado, investigaciones recientes sugieren también que
    indicadores financieros como la tasa de reinversión, el efectivo y
    equivalentes, y las inversiones a largo plazo (como porcentaje del
    activo total), así como los gastos por pérdidas y ajustes (como
    porcentaje de los ingresos totales), pueden servir como predictores
    clave para monitorear y anticipar variaciones en los coeficientes
    del capital de solvencia. Este enfoque, respaldado por métodos
    computacionales avanzados como regresiones OLS y técnicas LASSO,
    permite una gestión más dinámica y precisa del SCR, especialmente en
    contextos post-implementación de Solvencia II donde la adaptabilidad
    es crítica (Siopi et al., 2023).</p>
    <p>El estudio de Abd Mutalip et al. (2023) sobre el cálculo del
    capital requerido en seguros no vida mediante cópulas D-vine ofrece
    evidencias relevantes para el desarrollo de metodologías
    alternativas al enfoque regulatorio estándar. En su análisis del
    mercado asegurador malasio, los autores demuestran que la
    modelización de dependencias no lineales entre líneas de negocio
    (seguro de incendios, automóvil, entre otros) mediante cópulas de
    Vine, combinada con medidas de riesgo como el VaR y TVaR, permite
    una estimación más precisa del capital necesario para cubrir eventos
    extremos. Este hallazgo refuerza la crítica implícita del presente
    trabajo hacia el uso exclusivo de correlaciones lineales en
    Solvencia II, ya que evidencian que la diversificación real del
    riesgo en carteras multivariantes puede subestimarse
    significativamente cuando se prescinde de herramientas como las
    cópulas de Vine. Su enfoque híbrido, validado mediante simulaciones
    de Monte Carlo, coincide con nuestra propuesta de incorporar métodos
    empíricos basados en distribuciones reales para corregir las
    limitaciones de la fórmula estándar, particularmente en contextos
    con colas pesadas y dependencias complejas (Mutalip et al., 2023).
    Algunos trabajos previos sugerían ya que las matrices de correlación
    de Solvencia II podrían ser eliminadas y reemplazadas por cópulas
    (Bølviken &amp; Guillen, 2017).</p>
    <p>Este trabajo se inscribe en la línea de investigación descrita y
    contribuye a la literatura y práctica actuarial mediante la
    comparación crítica entre la fórmula estándar y una metodología
    alternativa que elimina el efecto de diversificación impuesto por la
    matriz de correlaciones (uso del estadístico
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>).
    Así, se identifican posibles escenarios de sobreestimación o
    infraestimación del capital, proporcionando herramientas que pueden
    mejorar la gestión del riesgo y la asignación eficiente del capital
    en las compañías aseguradoras.</p>
  </sec>
  <sec id="objetivos">
    <title>OBJETIVOS</title>
    <p>Con el fin de abordar las posibles limitaciones identificadas en
    la metodología estándar para el cálculo del SCR en seguros distintos
    al seguro de vida, esta investigación se plantea los siguientes
    objetivos, que orientan el desarrollo y análisis del trabajo.</p>
    <p>El objetivo principal de esta investigación es analizar y
    comparar la metodología estándar establecida por Solvencia II para
    el cálculo del SCR de primas y reservas en seguros no vida con una
    metodología alternativa basada en un nuevo estadístico
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    que prescinde del efecto de diversificación impuesto por la matriz
    de correlaciones.</p>
    <p>Para alcanzar este objetivo general, se plantean los siguientes
    objetivos específicos, en línea con lo propuesto en Eling &amp; Jung
    (2020):</p>
    <list list-type="bullet">
      <list-item>
        <p>Evaluar la adecuación y suficiencia del método normativo para
        el cálculo del SCR en función de distintas distribuciones de
        probabilidad para primas y reservas, a través de simulaciones y
        análisis empírico.</p>
      </list-item>
      <list-item>
        <p>Cuantificar el impacto de la estructura de dependencia entre
        líneas de negocio sobre el capital requerido, mediante la
        comparación de los resultados obtenidos con la fórmula estándar
        y el estadístico alternativo propuesto.</p>
      </list-item>
      <list-item>
        <p>Analizar la robustez de la metodología estándar frente a
        escenarios con colas pesadas y dependencias lineales estresadas,
        identificando posibles situaciones de sobreestimación o
        infraestimación del riesgo.</p>
      </list-item>
      <list-item>
        <p>Proponer un método de cálculo alternativo de la estimación
        del capital de solvencia, considerando la incorporación de
        cuantiles empíricos y enfoques basados en simulación, en línea
        con las mejores prácticas internacionales y la evidencia
        científica reciente.</p>
      </list-item>
    </list>
    <p>En consecuencia, este estudio busca responder a las siguientes
    preguntas de investigación:</p>
    <p>¿En qué medida la fórmula estándar de Solvencia II refleja
    adecuadamente el riesgo real de primas y reservas en seguros no
    vida?</p>
    <p>¿Cuál es el impacto de la estructura de dependencia entre líneas
    de negocio en la estimación del SCR?</p>
    <p>¿Qué ventajas y limitaciones presenta la utilización de un
    estadístico alternativo que elimina el efecto de diversificación
    regulatorio?:</p>
  </sec>
  <sec id="metodología">
    <title>METODOLOGÍA</title>
    <p>El artículo 115b de la normativa (EIOPA, 2015a) define el
    estadístico <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[V_{nl}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>
    que representa la medida de volumen del riesgo de prima y reserva en
    seguros distintos a los de vida. Se observa que al aplicar el
    artículo 115b de la normativa este estadístico se simplifica en el
    cálculo de <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[{SCR}_{nl\ prem\ res}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>S</mml:mi><mml:mi>C</mml:mi><mml:mi>R</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>,
    como sigue:</p>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="96%" />
          <col width="4%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[{SCR}_{nl\ prem\ res} = 3 \cdot \sigma_{nl} \cdot V_{nl}\ \ \ (art.\ 115)\ ]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>S</mml:mi><mml:mi>C</mml:mi><mml:mi>R</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>3</mml:mn><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mi>a</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi><mml:mi>.</mml:mi><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mn>115</mml:mn><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
            <th>(1)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="91%" />
          <col width="9%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[\sigma_{nl} = \frac{1}{V_{nl}} \cdot \sqrt{\sum_{s,t}^{}{CorrS}_{(s,t)} \cdot \sigma_{s} \cdot V_{s} \cdot \sigma_{t} \cdot V_{t}}\ \ \ (art.\ 117.1)\ \ ]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfrac><mml:mn>1</mml:mn><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mfrac><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msqrt><mml:mrow><mml:munderover><mml:mo>∑</mml:mo><mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow></mml:mrow></mml:munderover><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>C</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>S</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:msqrt><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mi>a</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi><mml:mi>.</mml:mi><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mn>117.1</mml:mn><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
            <th>(2)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
          <tr>
            <td><p>Reordenando y sustituyendo la expresión (2) en la
            expresión (1) se obtiene:</p>
            <p specific-use="wrapper">
              <table-wrap>
                <table>
                  <colgroup>
                    <col width="85%" />
                    <col width="15%" />
                  </colgroup>
                  <thead>
                    <tr>
                      <th><disp-formula><alternatives>
                      <tex-math><![CDATA[{SCR}_{nl\ prem\ res} = 3 \cdot V_{nl} \cdot \frac{1}{V_{nl}} \cdot \sqrt{\sum_{s,t}^{}{CorrS}_{(s,t)} \cdot \sigma_{s} \cdot V_{s} \cdot \sigma_{t} \cdot V_{t}} = 3 \cdot \sqrt{\sum_{s,t}^{}{CorrS}_{(s,t)} \cdot \sigma_{s} \cdot V_{s} \cdot \sigma_{t} \cdot V_{t}}\ \ \ \ \ \ ]]></tex-math>
                      <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>S</mml:mi><mml:mi>C</mml:mi><mml:mi>R</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>3</mml:mn><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:mfrac><mml:mn>1</mml:mn><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mfrac><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msqrt><mml:mrow><mml:munderover><mml:mo>∑</mml:mo><mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow></mml:mrow></mml:munderover><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>C</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>S</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:msqrt><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>3</mml:mn><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msqrt><mml:mrow><mml:munderover><mml:mo>∑</mml:mo><mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow></mml:mrow></mml:munderover><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>C</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>S</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:msqrt><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
                      <th>(3)</th>
                    </tr>
                  </thead>
                  <tbody>
                  </tbody>
                </table>
              </table-wrap>
            </p>
            <p>Se identifica la desviación conjunta de todos los
            segmentos como <inline-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
            <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>:</p>
            <p specific-use="wrapper">
              <table-wrap>
                <table>
                  <colgroup>
                    <col width="88%" />
                    <col width="12%" />
                  </colgroup>
                  <thead>
                    <tr>
                      <th><disp-formula><alternatives>
                      <tex-math><![CDATA[\sigma = \sqrt{\sum_{s,t}^{}{CorrS}_{(s,t)} \cdot \sigma_{s} \cdot V_{s} \cdot \sigma_{t} \cdot V_{t}}]]></tex-math>
                      <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:msqrt><mml:mrow><mml:munderover><mml:mo>∑</mml:mo><mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow></mml:mrow></mml:munderover><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>C</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>S</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:msqrt></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
                      <th>(4)</th>
                    </tr>
                  </thead>
                  <tbody>
                  </tbody>
                </table>
              </table-wrap>
            </p></td>
            <td></td>
          </tr>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
  </sec>
  <sec id="donde-mathbfcorrs_left-mathbfst-right-representa-el-parámetro-de-correlación-del-riesgo-de-prima-y-de-reserva-del-seguro-distinto-del-de-vida-con-respecto-al-segmento-mathbfs-y-el-segmento-mathbft-contemplado-en-el-anexo-iv-eiopa-art.-117c.-los-valores-de-las-correlaciones-que-propone-la-normativa-de-solvencia-ii-para-las-líneas-de-negocio-analizadas-en-este-trabajo-se-muestran-en-la-tabla-2.">
    <title>Donde <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\mathbf{CorrS}_{\left( \mathbf{s,t} \right)}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐂</mml:mi><mml:mi>𝐨</mml:mi><mml:mi>𝐫</mml:mi><mml:mi>𝐫</mml:mi><mml:mi>𝐒</mml:mi></mml:mstyle><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐬</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>𝐭</mml:mi></mml:mstyle><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>
    representa el parámetro de correlación del riesgo de prima y de
    reserva del seguro distinto del de vida con respecto al segmento
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\mathbf{s}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐬</mml:mi></mml:mstyle></mml:math></alternatives></inline-formula>
    y el segmento <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\mathbf{t}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐭</mml:mi></mml:mstyle></mml:math></alternatives></inline-formula>
    contemplado en el anexo IV (EIOPA, art. 117c). Los valores de las
    correlaciones que propone la normativa de Solvencia II para las
    líneas de negocio analizadas en este trabajo se muestran en la Tabla
    2.</title>
  </sec>
  <sec id="los-términos-mathbfd_textpremmathbfs-y-mathbfd_textresmathbfs-representarán-respectivamente-la-desviación-estándar-absoluta-del-riesgo-de-prima-y-del-riesgo-de-reserva-del-seguro-no-vida-en-el-segmento-mathbfs.-cada-uno-se-define-como-el-producto-entre-la-desviación-típica-relativa-del-riesgo-considerado-por-su-correspondiente-medida-de-volumen.-es-decir">
    <title>Los términos <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\mathbf{D}_{\text{prem}\mathbf{,s}}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐃</mml:mi></mml:mstyle><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">prem</mml:mtext><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>𝐬</mml:mi></mml:mstyle></mml:mrow></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>
    y <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\mathbf{D}_{\text{res}\mathbf{,s}}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐃</mml:mi></mml:mstyle><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">res</mml:mtext><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>𝐬</mml:mi></mml:mstyle></mml:mrow></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>
    representarán, respectivamente, la desviación estándar absoluta del
    riesgo de prima y del riesgo de reserva del seguro no vida en el
    segmento <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\mathbf{s}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐬</mml:mi></mml:mstyle></mml:math></alternatives></inline-formula>.
    Cada uno se define como el producto entre la desviación típica
    relativa del riesgo considerado por su correspondiente medida de
    volumen. Es decir:</title>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="95%" />
          <col width="5%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[D_{prem,s} = \sigma_{prem,s} \cdot V_{prem,s}\ \ ;\ \ D_{res,s} = \sigma_{res,s} \cdot V_{res,s}]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mo>;</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:msub><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
            <th>(5)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
  </sec>
  <sec id="con-el-objetivo-de-establecer-una-relación-entre-la-fórmula-normativa-4-y-el-estadístico-propuesto-en-esta-investigación-denotado-por-𝜙-se-recurre-a-la-fórmula-de-la-varianza-conjunta-de-dos-variables-aleatorias-correlacionadas.-esta-permite-expresar-la-varianza-agregada-del-riesgo-total-mathbfs-en-términos-de-sus-componentes">
    <title>Con el objetivo de establecer una relación entre la fórmula
    normativa (4) y el estadístico propuesto en esta investigación,
    denotado por 𝜙, se recurre a la fórmula de la varianza conjunta de
    dos variables aleatorias correlacionadas. Esta permite expresar la
    varianza agregada del riesgo total <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\mathbf{s}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐬</mml:mi></mml:mstyle></mml:math></alternatives></inline-formula>
    en términos de sus componentes:</title>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="95%" />
          <col width="5%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[{(\sigma_{s} \cdot V_{s})}^{2} = \ D_{\text{prem},s}^{2} + D_{\text{res},s}^{2} + 2\rho D_{\text{prem},s}D_{\text{res},s}\ ]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msup><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msup><mml:mo>=</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">prem</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">res</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn>2</mml:mn><mml:mi>ρ</mml:mi><mml:msub><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">prem</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:msub><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">res</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
            <th>(6)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
    <p>Aplicando la raíz cuadrada, se obtiene la desviación estándar
    total del riesgo <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[s]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>s</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>:</p>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="95%" />
          <col width="5%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[\sigma_{s} \cdot V_{s} = \ \sqrt{D_{\text{prem},s}^{2} + D_{\text{res},s}^{2} + 2\rho D_{\text{prem},s}D_{\text{res},s}}]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:msqrt><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">prem</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">res</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn>2</mml:mn><mml:mi>ρ</mml:mi><mml:msub><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">prem</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:msub><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">res</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:msqrt></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
            <th>(7)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
  </sec>
  <sec id="este-valor-se-sustituye-en-la-expresión-4-y-se-elevan-al-cuadrado-ambos-términos-de-la-igualdad-para-simplificar-la-raíz-cuadrada-de-la-suma-correlacionada">
    <title>Este valor se sustituye en la expresión 4, y se elevan al
    cuadrado ambos términos de la igualdad para simplificar la raíz
    cuadrada de la suma correlacionada:</title>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="95%" />
          <col width="5%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[\sigma^{2} = \sum_{s,t}^{}{\text{CorrS}_{s,t}\sqrt{D_{\text{prem},s}^{2} + D_{\text{res},s}^{2} + 2\rho D_{\text{prem},s}D_{\text{res},s}}}\sqrt{D_{\text{prem},t}^{2} + D_{\text{res},t}^{2} + 2\rho D_{\text{prem},t}D_{\text{res},t}}]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mn>2</mml:mn></mml:msup><mml:mo>=</mml:mo><mml:munderover><mml:mo>∑</mml:mo><mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow></mml:mrow></mml:munderover><mml:mrow><mml:msub><mml:mtext mathvariant="normal">CorrS</mml:mtext><mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:msqrt><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">prem</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">res</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn>2</mml:mn><mml:mi>ρ</mml:mi><mml:msub><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">prem</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:msub><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">res</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:msqrt></mml:mrow><mml:msqrt><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">prem</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">res</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn>2</mml:mn><mml:mi>ρ</mml:mi><mml:msub><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">prem</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:msub><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">res</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:msqrt></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
            <th>(8)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
  </sec>
  <sec id="en-una-segunda-etapa-se-define-el-valor-de-mathbfphi-prescindiendo-de-cualquier-tipo-de-correlación-entre-líneas-de-negocio-lo-que-equivale-a-emplear-una-matriz-identidad-como-matriz-de-correlación-mathbfcorrs_left-mathbfst-rightmathbf-mathbfdelta_mathbfst.-asimismo-se-asume-que-no-existe-correlación-entre-los-riesgos-de-prima-y-de-reserva-dentro-de-cada-ramo-por-lo-que-mathbfrho-0.-bajo-estos-dos-supuestos-únicamente-se-consideran-los-términos-diagonales-de-la-matriz-de-correlación-entre-ramos-y-la-ecuación-anterior-se-simplifica-de-la-siguiente-forma">
    <title>En una segunda etapa, se define el valor de
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\mathbf{\phi}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝛟</mml:mi></mml:mstyle></mml:math></alternatives></inline-formula>
    prescindiendo de cualquier tipo de correlación entre líneas de
    negocio, lo que equivale a emplear una matriz identidad como matriz
    de correlación: <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\mathbf{CorrS}_{\left( \mathbf{s,t} \right)}\mathbf{= \ }\mathbf{\delta}_{\mathbf{s,t}}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐂</mml:mi><mml:mi>𝐨</mml:mi><mml:mi>𝐫</mml:mi><mml:mi>𝐫</mml:mi><mml:mi>𝐒</mml:mi></mml:mstyle><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐬</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>𝐭</mml:mi></mml:mstyle><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mo>=</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace></mml:mstyle><mml:msub><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝛅</mml:mi></mml:mstyle><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐬</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>𝐭</mml:mi></mml:mstyle></mml:msub></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>.
    Asimismo, se asume que no existe correlación entre los riesgos de
    prima y de reserva dentro de cada ramo, por lo que
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\mathbf{\rho = 0}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝛒</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>0</mml:mn></mml:mstyle></mml:math></alternatives></inline-formula>.
    Bajo estos dos supuestos, únicamente se consideran los términos
    diagonales de la matriz de correlación entre ramos, y la ecuación
    anterior se simplifica de la siguiente forma:</title>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="95%" />
          <col width="5%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[\phi^{2} = \sum_{s,t}^{}{\delta_{s,t}\sqrt{D_{\text{prem},s}^{2} + D_{\text{res},s}^{2}}}\sqrt{D_{\text{prem},t}^{2} + D_{\text{res},t}^{2}}\  = \sum_{s}^{}\left( \sqrt{D_{\text{prem},s}^{2} + D_{\text{res},s}^{2}} \right)^{2}]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mn>2</mml:mn></mml:msup><mml:mo>=</mml:mo><mml:munderover><mml:mo>∑</mml:mo><mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow></mml:mrow></mml:munderover><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>δ</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:msqrt><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">prem</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">res</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup></mml:mrow></mml:msqrt></mml:mrow><mml:msqrt><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">prem</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">res</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup></mml:mrow></mml:msqrt><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mo>=</mml:mo><mml:munderover><mml:mo>∑</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi><mml:mrow></mml:mrow></mml:munderover><mml:msup><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msqrt><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">prem</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">res</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup></mml:mrow></mml:msqrt><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msup></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
            <th>(9)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
    <p>Por lo que:</p>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="91%" />
          <col width="2%" />
          <col width="6%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[\phi^{2} = \sum_{s}^{}{(D_{\text{prem},s}^{2} + D_{\text{res},s}^{2})}]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mn>2</mml:mn></mml:msup><mml:mo>=</mml:mo><mml:munderover><mml:mo>∑</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi><mml:mrow></mml:mrow></mml:munderover><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">prem</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>D</mml:mi><mml:mrow><mml:mtext mathvariant="normal">res</mml:mtext><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
            <th></th>
            <th>(10)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
    <p>Expresando ahora el resultado en función de las contribuciones
    independientes de primas y reservas:</p>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="94%" />
          <col width="6%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[\phi = \sqrt{\phi_{p}^{2} + \phi_{r}^{2}}]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:msqrt><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mi>p</mml:mi><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mn>2</mml:mn></mml:msubsup></mml:mrow></mml:msqrt></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
            <th>(11)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
    <p>Donde:</p>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="86%" />
          <col width="7%" />
          <col width="7%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[\phi_{p} = \sqrt{\sum_{s}^{}\left( V_{prem,s} \cdot \sigma_{prem,s} \right)^{2}}\ ;\ \ \phi_{r} = \sqrt{\sum_{s}^{}\left( V_{res,s}{\cdot \sigma}_{res,s} \right)^{2}}]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mi>p</mml:mi></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:msqrt><mml:mrow><mml:munderover><mml:mo>∑</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi><mml:mrow></mml:mrow></mml:munderover><mml:msup><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msup></mml:mrow></mml:msqrt><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mo>;</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:msub><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:msqrt><mml:mrow><mml:munderover><mml:mo>∑</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi><mml:mrow></mml:mrow></mml:munderover><mml:msup><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:msub><mml:mrow><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:mi>σ</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow><mml:mn>2</mml:mn></mml:msup></mml:mrow></mml:msqrt></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
            <th></th>
            <th>(12)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
    <p>Para investigar el efecto de la correlación sobre la formula
    estándar se definen los siguientes escenarios: i) Escenario Central
    en el que se evalúan los valores de los estadísticos propuestos para
    la cartera ficticia respetando la estructura de interdependencia
    actualmente vigente. ii) Escenario Autos Colineales en el que se
    evalúan los valores de los estadísticos propuestos para la cartera
    ficticia incrementando la estructura de interdependencia entre los
    ramos <italic>Seguro y reaseguro proporcional de responsabilidad
    civil de vehículos automóviles</italic> y <italic>Otro seguro y
    reaseguro proporcional de vehículos automóviles</italic>. iii)
    Escenario Incendios Independientes en el que se evalúan los valores
    de los estadísticos propuestos para la cartera ficticia haciendo
    independiente al ramo <italic>Seguro y reaseguro proporcional de
    incendio y otros daños a los bienes</italic> respecto al resto de
    ramos.</p>
    <p>La simulación mediante el método <italic>bootstrap</italic>
    (Albarrán &amp; Alonso, 2010) se lleva a cabo a través de la
    generación de vectores aleatorios que representen primas y reservas
    para cada ramo considerado. En este estudio se han realizado 10
    millones de simulaciones de los vectores de primas y reservas. Se
    aplican cópulas gaussianas bivariadas con parámetro de correlación
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\rho]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ρ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    (tomando <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\rho]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ρ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    el valor 0,5 cuando se calcula <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>
    y tomando <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\rho]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ρ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    el valor 0 cuando se calcula <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\widehat{\phi}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>),
    lo que permite capturar la dependencia estocástica entre ambas
    variables dentro de un mismo segmento <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[s]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>s</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>.
    En este contexto, se definen <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[Z_{1}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>Z</mml:mi><mml:mn>1</mml:mn></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>​
    como el vector asociado a las primas y
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[Z_{2}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>Z</mml:mi><mml:mn>2</mml:mn></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>​
    como el correspondiente a las reservas, ambos pertenecientes al
    mismo segmento. La distribución conjunta de estos vectores queda
    entonces representada como:</p>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="94%" />
          <col width="6%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[\begin{pmatrix}
            Z_{1} \\
            Z_{2} \\
            \end{pmatrix}\sim\ N\left( 0,\ \begin{pmatrix}
            1 & \rho \\
            \rho & 1 \\
            \end{pmatrix} \right)]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mtable><mml:mtr><mml:mtd columnalign="center"><mml:msub><mml:mi>Z</mml:mi><mml:mn>1</mml:mn></mml:msub></mml:mtd></mml:mtr><mml:mtr><mml:mtd columnalign="center"><mml:msub><mml:mi>Z</mml:mi><mml:mn>2</mml:mn></mml:msub></mml:mtd></mml:mtr></mml:mtable><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow><mml:mo>∼</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>N</mml:mi><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mn>0</mml:mn><mml:mo>,</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mtable><mml:mtr><mml:mtd columnalign="center"><mml:mn>1</mml:mn></mml:mtd><mml:mtd columnalign="center"><mml:mi>ρ</mml:mi></mml:mtd></mml:mtr><mml:mtr><mml:mtd columnalign="center"><mml:mi>ρ</mml:mi></mml:mtd><mml:mtd columnalign="center"><mml:mn>1</mml:mn></mml:mtd></mml:mtr></mml:mtable><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
            <th>(13)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
    <p>A partir de esta construcción, se procede a calcular las
    probabilidades marginales asociadas a <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[Z_{1}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>Z</mml:mi><mml:mn>1</mml:mn></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>​
    y <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[Z_{2}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>Z</mml:mi><mml:mn>2</mml:mn></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>​
    aplicando la función de distribución acumulada (CDF) de la normal
    estándar. Así, se obtienen dos nuevos vectores
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[u_{1} = \Phi\left( Z_{1} \right)]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>u</mml:mi><mml:mn>1</mml:mn></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mi>Φ</mml:mi><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>Z</mml:mi><mml:mn>1</mml:mn></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    y <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[u_{2} = \Phi\left( Z_{2} \right)]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>u</mml:mi><mml:mn>2</mml:mn></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mi>Φ</mml:mi><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>Z</mml:mi><mml:mn>2</mml:mn></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>,
    ambos distribuidos uniformemente en el intervalo (0,1). Esta
    transformación permite aplicar el método de la inversa para generar
    observaciones de distribuciones no normales. Asimismo, para dar
    mayor alcance a la investigación, se ha seleccionado un conjunto de
    siete distribuciones de probabilidad alternativas sobre las cuales
    se aplica el método de la inversa, con el fin de explorar el
    comportamiento de los estadísticos <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    y <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    bajo diferentes supuestos distribucionales para primas y
    reservas</p>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="94%" />
          <col width="6%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[X_{{prem}_{s}}^{dist} = \ V_{{prem}_{s}} \times F_{X_{dist}}^{- 1}\left( u_{1} \right),\ \ X_{{res}_{s}}^{dist} = V_{{res}_{s}} \times F_{X_{dist}}^{- 1}(u_{2})\ ]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi>X</mml:mi><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow></mml:msubsup><mml:mo>=</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub></mml:msub><mml:mo>×</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>F</mml:mi><mml:msub><mml:mi>X</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mrow><mml:mo>−</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn></mml:mrow></mml:msubsup><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>u</mml:mi><mml:mn>1</mml:mn></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow><mml:mo>,</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:msubsup><mml:mi>X</mml:mi><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow></mml:msubsup><mml:mo>=</mml:mo><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub></mml:msub><mml:mo>×</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>F</mml:mi><mml:msub><mml:mi>X</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mrow><mml:mo>−</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn></mml:mrow></mml:msubsup><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>u</mml:mi><mml:mn>2</mml:mn></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
            <th>(14)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
    <p>donde <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[dist \in \left\{ 1,\ldots,7 \right\}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi><mml:mo>∈</mml:mo><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">{</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>…</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mn>7</mml:mn><mml:mo stretchy="true" form="postfix">}</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    representa cada una de las distribuciones de probabilidad
    consideradas en la investigación: la distribución uniforme, denotada
    como <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[U(0,1)]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>U</mml:mi><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mn>0</mml:mn><mml:mo>,</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>;
    la distribución normal estándar <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[N(0,1)]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>N</mml:mi><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mn>0</mml:mn><mml:mo>,</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>;
    la distribución exponencial con parámetro
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\lambda = 1]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>λ</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>,
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[Exp(1)]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>E</mml:mi><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>p</mml:mi><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>;
    la distribución gamma con forma <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[k = 2]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>k</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>2</mml:mn></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    y escala <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\theta = 1]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>θ</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>,
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[Gamma(2,1)]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>G</mml:mi><mml:mi>a</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mn>2</mml:mn><mml:mo>,</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>;
    la distribución de Weibull con forma <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[k = 2]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>k</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>2</mml:mn></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    y escala <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\lambda = 1]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>λ</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>,
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[Weibull(2,1)]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>W</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>b</mml:mi><mml:mi>u</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mn>2</mml:mn><mml:mo>,</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>;
    la distribución log-normal con media logarítmica 0 y desviación
    estándar logarítmica 1, <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[Lognormal\ (0,1)]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>L</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mi>g</mml:mi><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi><mml:mi>a</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mn>0</mml:mn><mml:mo>,</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>;
    y, por último, la distribución de Pareto de tipo I con mínimo
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[x_{\min} = 1]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>x</mml:mi><mml:mo>min</mml:mo></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    y parámetro de forma <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[k = 2]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>k</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>2</mml:mn></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>,
    denotada como <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[Pareto(1,2)]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>P</mml:mi><mml:mi>a</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn><mml:mo>,</mml:mo><mml:mn>2</mml:mn><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>.
    En todos los casos, <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[F_{X_{dist}}^{- 1}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msubsup><mml:mi>F</mml:mi><mml:msub><mml:mi>X</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mrow><mml:mo>−</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn></mml:mrow></mml:msubsup></mml:math></alternatives></inline-formula>
    representa la función inversa de la CDF correspondiente.</p>
    <p>Posteriormente, para cada ramo <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[s]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>s</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    se construye una matriz cuadrada <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[M(s)]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>M</mml:mi><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    de orden <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[k]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>k</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    (con <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[k = 7]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>k</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>7</mml:mn></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>),
    cuyos elementos <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[m_{i,j,s}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>m</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>i</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>j</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>
    están definidos como la suma de las variables simuladas de primas y
    reservas para cada combinación <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[({dist}_{i},{dist}_{j})]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>i</mml:mi></mml:msub><mml:mo>,</mml:mo><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>j</mml:mi></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    y cada ramo <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[s]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>s</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>.</p>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="94%" />
          <col width="6%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[M(s) = \left( m_{i,j,s} \right) = \ \left( X_{{prem}_{s}}^{({dist}_{i},{dist}_{j})} + X_{{res}_{s}}^{({dist}_{i},{dist}_{j})} \right)]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>M</mml:mi><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow><mml:mo>=</mml:mo><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>m</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>i</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>j</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow><mml:mo>=</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>X</mml:mi><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>i</mml:mi></mml:msub><mml:mo>,</mml:mo><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>j</mml:mi></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup><mml:mo>+</mml:mo><mml:msubsup><mml:mi>X</mml:mi><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>i</mml:mi></mml:msub><mml:mo>,</mml:mo><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>j</mml:mi></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
            <th>(15)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
    <p>A partir de esta matriz se calculan los vectores de desviaciones
    típicas asociadas a cada combinación del par
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[({dist}_{i},{dist}_{j})]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>i</mml:mi></mml:msub><mml:mo>,</mml:mo><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>j</mml:mi></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    para cada ramo <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[s]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>s</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>.
    Se denota ese conjunto de vectores como
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\mathbf{\theta}_{\mathbf{i,j}} = \ {\left( \theta_{1},\ \ldots,\ \theta_{s} \right)\ }^{T}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝛉</mml:mi></mml:mstyle><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐢</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>𝐣</mml:mi></mml:mstyle></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:msup><mml:mrow><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>θ</mml:mi><mml:mn>1</mml:mn></mml:msub><mml:mo>,</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>…</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:msub><mml:mi>θ</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace></mml:mrow><mml:mi>T</mml:mi></mml:msup></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    donde cada componente del vector <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\mathbf{\theta}_{\mathbf{i,j}}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝛉</mml:mi></mml:mstyle><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐢</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>𝐣</mml:mi></mml:mstyle></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>
    corresponde a la desviación típica del conjunto
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\left\{ m_{i,j,s} \right\}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">{</mml:mo><mml:msub><mml:mi>m</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>i</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>j</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">}</mml:mo></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>.</p>
    <p>Implícitamente, se consideran dos cópulas gaussianas diferentes.
    La primera, de matriz de correlación igual a la propuesta por la
    normativa de Solvencia II (matriz <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[C = \ \text{CorrS}_{s,t}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>C</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:msub><mml:mtext mathvariant="normal">CorrS</mml:mtext><mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    mostrada en la Tabla 2) para el cálculo de
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>,
    mientras que para el cálculo de <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\widehat{\phi}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>
    se utiliza la matriz identidad (<inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[C´ = \left( \delta_{s,t} \right)]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>C</mml:mi><mml:mi>´</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>δ</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>).
    Finalmente se calcula el producto matricial
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[S = {\mathbf{\theta}_{\mathbf{i,j}}}^{T} \bullet C \bullet \ \mathbf{\theta}_{\mathbf{i,j}}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>S</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:msup><mml:msub><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝛉</mml:mi></mml:mstyle><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐢</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>𝐣</mml:mi></mml:mstyle></mml:msub><mml:mi>T</mml:mi></mml:msup><mml:mo>•</mml:mo><mml:mi>C</mml:mi><mml:mo>•</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:msub><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝛉</mml:mi></mml:mstyle><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐢</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>𝐣</mml:mi></mml:mstyle></mml:msub></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    y <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[S´ = {\mathbf{\theta}_{\mathbf{i,j}}}^{T} \bullet C´ \bullet \ \theta_{i,j}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>S</mml:mi><mml:mi>´</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:msup><mml:msub><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝛉</mml:mi></mml:mstyle><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝐢</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>𝐣</mml:mi></mml:mstyle></mml:msub><mml:mi>T</mml:mi></mml:msup><mml:mo>•</mml:mo><mml:mi>C</mml:mi><mml:mi>´</mml:mi><mml:mo>•</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:msub><mml:mi>θ</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>i</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>j</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    para cada combinación del par <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[({dist}_{i},{dist}_{j})]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>i</mml:mi></mml:msub><mml:mo>,</mml:mo><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>j</mml:mi></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>,
    y se calcula <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\sqrt{S}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msqrt><mml:mi>S</mml:mi></mml:msqrt></mml:math></alternatives></inline-formula>
    y <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\sqrt{S´}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msqrt><mml:mrow><mml:mi>S</mml:mi><mml:mi>´</mml:mi></mml:mrow></mml:msqrt></mml:math></alternatives></inline-formula>
    como estimación de la desviación estándar muestral de los conjuntos
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\left\{ m_{i,j,s} \right\}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">{</mml:mo><mml:msub><mml:mi>m</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>i</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>j</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">}</mml:mo></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    bajo las dos cópulas gaussiana consideradas. Con ello, se consigue
    estimar el valor de los estadísticos <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    de la expresión (4) y <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    de la expresión (11) como indica la expresión (16):</p>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="94%" />
          <col width="6%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th><inline-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma} = \sqrt{S}]]></tex-math>
            <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover><mml:mo>=</mml:mo><mml:msqrt><mml:mi>S</mml:mi></mml:msqrt></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
            y <inline-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[\widehat{\phi} = \sqrt{S´}]]></tex-math>
            <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mover><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover><mml:mo>=</mml:mo><mml:msqrt><mml:mrow><mml:mi>S</mml:mi><mml:mi>´</mml:mi></mml:mrow></mml:msqrt></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula></th>
            <th>(16)</th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
    <p>Los cuantiles muestrales al 99,5% a los que se hace referencia en
    la Sección 4 de Resultados (ver Tabla 6, por ejemplo) corresponden a
    estimaciones de los cuantiles del conjunto de simulaciones
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\left\{ \sum_{s}^{}m_{i,j,s} \right\}]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">{</mml:mo><mml:msubsup><mml:mo>∑</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi><mml:mrow></mml:mrow></mml:msubsup><mml:msub><mml:mi>m</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>i</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>j</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">}</mml:mo></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    para cada par <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[({dist}_{i},{dist}_{j})]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>i</mml:mi></mml:msub><mml:mo>,</mml:mo><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>j</mml:mi></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>.
    Es decir, se calculan estimaciones de <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[{VaR}_{99,5\%}(\left\{ \sum_{s}^{}m_{i,j,s} \right\})]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mrow><mml:mi>V</mml:mi><mml:mi>a</mml:mi><mml:mi>R</mml:mi></mml:mrow><mml:mrow><mml:mn>99</mml:mn><mml:mo>,</mml:mo><mml:mn>5</mml:mn><mml:mi>%</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">{</mml:mo><mml:msubsup><mml:mo>∑</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi><mml:mrow></mml:mrow></mml:msubsup><mml:msub><mml:mi>m</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>i</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>j</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo stretchy="true" form="postfix">}</mml:mo></mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>.</p>
  </sec>
  <sec id="la-simulación-se-realiza-con-r-gross-ligges-2015-r-core-team-2023-rstudio-team-2020-wickham-2016-wickham-bryan-2023-wickham-seidel-2022.">
    <title>La simulación se realiza con R (Gross &amp; Ligges, 2015; R
    Core Team, 2023; RStudio Team, 2020; Wickham, 2016; Wickham &amp;
    Bryan, 2023; Wickham &amp; Seidel, 2022).</title>
  </sec>
  <sec id="resultados">
    <title>RESULTADOS</title>
    <p>Los datos utilizados en el marco de esta investigación se extraen
    de una cartera ficticia (Tabla 1) que pertenecería a una compañía de
    seguros especializada en el ramo de No-Vida compuesta por varias
    líneas de negocio: Seguro y reaseguro proporcional de
    responsabilidad civil de vehículos automóviles (RC Auto), Otro
    seguro y reaseguro proporcional de vehículos automóviles (Otros
    Auto), Seguro y reaseguro proporcional de incendio y otros daños a
    los bienes (Incendios), Seguro y reaseguro proporcional de
    responsabilidad civil general (RC General) y Seguro y reaseguro
    proporcional de pérdidas pecuniarias diversas (Pérdidas
    Pecuniarias).</p>
    <disp-quote>
      <p><bold>Tabla 1</bold>: Cartera ficticia usada para la
      investigación. Fuente: Elaboración propia.</p>
    </disp-quote>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="8%" />
          <col width="23%" />
          <col width="23%" />
          <col width="16%" />
          <col width="15%" />
          <col width="15%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th></th>
            <th><bold>RC Auto</bold></th>
            <th><bold>Otros Auto</bold></th>
            <th><bold>Incendios</bold></th>
            <th><bold>RC General</bold></th>
            <th><bold>Pérdidas Pecuniarias</bold></th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
          <tr>
            <td><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[V_{prem}]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:math></alternatives></disp-formula></td>
            <td>177.000.000</td>
            <td>123.000.000</td>
            <td>67.000.000</td>
            <td>6.400.000</td>
            <td>2.400.000</td>
          </tr>
          <tr>
            <td><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[V_{res}]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>V</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:math></alternatives></disp-formula></td>
            <td>90.000.000</td>
            <td>11.300.000</td>
            <td>11.000.000</td>
            <td>1.700.000</td>
            <td>320.000</td>
          </tr>
          <tr>
            <td><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[\sigma_{prem}]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:math></alternatives></disp-formula></td>
            <td>0,080</td>
            <td>0,080</td>
            <td>0,064</td>
            <td>0,112</td>
            <td>0,130</td>
          </tr>
          <tr>
            <td><disp-formula><alternatives>
            <tex-math><![CDATA[\sigma_{res}]]></tex-math>
            <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:math></alternatives></disp-formula></td>
            <td>0,090</td>
            <td>0,080</td>
            <td>0,100</td>
            <td>0,110</td>
            <td>0,200</td>
          </tr>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
    <p>Se aplica el factor corrector establecido en el Artículo 117.3
    como un 80% de la desviación típica del riesgo de los segmentos de
    Seguro y reaseguro proporcional de responsabilidad civil de
    vehículos automóviles, Seguro y reaseguro proporcional de incendio y
    otros daños a los bienes, Seguro y reaseguro proporcional de
    responsabilidad civil general.</p>
    <p>Las correlaciones lineales que establece la normativa para el
    cálculo del SCR según las expresiones (2), (3) y (4) entre las
    líneas de negocio consideradas son las siguientes:</p>
    <disp-quote>
      <p><bold>Tabla 2</bold>: Matriz de correlaciones. Fuente: EIOPA
      (2015a). Anexo IV.</p>
    </disp-quote>
    <table-wrap>
      <table>
        <colgroup>
          <col width="13%" />
          <col width="21%" />
          <col width="21%" />
          <col width="16%" />
          <col width="14%" />
          <col width="15%" />
        </colgroup>
        <thead>
          <tr>
            <th></th>
            <th><bold>RC Auto</bold></th>
            <th><bold>Otros Auto</bold></th>
            <th><bold>Incendios</bold></th>
            <th><bold>RC General</bold></th>
            <th><bold>Pérdidas Pecuniarias</bold></th>
          </tr>
        </thead>
        <tbody>
          <tr>
            <td>RC Auto</td>
            <td>1</td>
            <td>0,5</td>
            <td>0,25</td>
            <td>0,5</td>
            <td>0,5</td>
          </tr>
          <tr>
            <td>Otros Auto</td>
            <td>0,5</td>
            <td>1</td>
            <td>0,25</td>
            <td>0,25</td>
            <td>0,5</td>
          </tr>
          <tr>
            <td>Incendios</td>
            <td>0,25</td>
            <td>0,25</td>
            <td>1</td>
            <td>0,25</td>
            <td>0,5</td>
          </tr>
          <tr>
            <td>RC General</td>
            <td>0,5</td>
            <td>0,25</td>
            <td>0,25</td>
            <td>1</td>
            <td>0,5</td>
          </tr>
          <tr>
            <td>Pérdidas Pecuniarias</td>
            <td>0,5</td>
            <td>0,5</td>
            <td>0,5</td>
            <td>0,5</td>
            <td>1</td>
          </tr>
        </tbody>
      </table>
    </table-wrap>
    <sec id="estimación-de-los-estadísticos-mathbfsigma-y-mathbfphi">
      <title>Estimación de los estadísticos
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\mathbf{\sigma}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝛔</mml:mi></mml:mstyle></mml:math></alternatives></inline-formula>
      y <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\mathbf{\phi}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mstyle mathvariant="bold"><mml:mi>𝛟</mml:mi></mml:mstyle></mml:math></alternatives></inline-formula></title>
      <list list-type="order">
        <list-item>
          <p><italic>Cálculo determinista</italic></p>
        </list-item>
      </list>
      <p>Siguiendo la normativa en vigor, más concretamente los
      artículos 115, 116 y 117, se calcula el valor de
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
      (4) aplicando la fórmula estándar del SCR de primas y reservas
      utilizando las cifras de la cartera ficticia (Tabla 1), obteniendo
      un resultado de 28.675.401€.</p>
      <p>Para la estimación de <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>,
      se calcula la desviación de primas y la desviación de reservas
      como el producto del volumen de cada segmento por su respectiva
      desviación. Se eleva al cuadrado la magnitud obtenida de cada
      ramo, y se suma de manera independiente primas y reservas. Al
      hacer la raíz cuadrada de la suma, <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\phi_{p}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mi>p</mml:mi></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>
      = 17.785.648€, <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\phi_{r}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>
      = 8.226.559€, por tanto, 𝜙 = 19.596.060€, tal y como se deduce de
      la expresión (11).</p>
      <p>Comparando ambos estadísticos se obtiene:</p>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="94%" />
            <col width="6%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th><disp-formula><alternatives>
              <tex-math><![CDATA[d_{\sigma} = \frac{\sigma - \phi}{\phi} = \frac{28.675.401 - 19.596.060}{19.596.060} = 0,4633]]></tex-math>
              <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>σ</mml:mi></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfrac><mml:mrow><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo>−</mml:mo><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:mrow><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:mfrac><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfrac><mml:mrow><mml:mn>28.675</mml:mn><mml:mn>.401</mml:mn><mml:mo>−</mml:mo><mml:mn>19.596</mml:mn><mml:mn>.060</mml:mn></mml:mrow><mml:mrow><mml:mn>19.596</mml:mn><mml:mn>.060</mml:mn></mml:mrow></mml:mfrac><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>0</mml:mn><mml:mo>,</mml:mo><mml:mn>4633</mml:mn></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
              <th>(17)</th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>De la expresión 17 se deduce que, para el ejemplo considerado,
      la fórmula estándar considera un capital de solvencia obligatorio
      superior en un 46,33% al que se obtendría si no se consideraran
      interdependencias entre los riesgos de prima y de reserva y entre
      las líneas de negocio que intervienen.</p>
      <list list-type="order">
        <list-item>
          <label>2.</label>
          <p><italic>Cálculo estocástico</italic></p>
        </list-item>
      </list>
      <p>Para esta investigación se ha procedido como se ha descrito en
      la Sección 3 de Metodología, para obtener las simulaciones de las
      magnitudes necesarias asociadas a cada ramo
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[s \in \{ RC\ Auto,\ Otros\ Auto,\ Incendios,\ RC\ General,\ Perdidas\ pecuniarias\}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>∈</mml:mo><mml:mo stretchy="false" form="prefix">{</mml:mo><mml:mi>R</mml:mi><mml:mi>C</mml:mi><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi>u</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>O</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi>u</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>I</mml:mi><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>c</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>R</mml:mi><mml:mi>C</mml:mi><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>G</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>a</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>P</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>d</mml:mi><mml:mi>a</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace><mml:mi>p</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>c</mml:mi><mml:mi>u</mml:mi><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>a</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>i</mml:mi><mml:mi>a</mml:mi><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo stretchy="false" form="postfix">}</mml:mo></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>.
      Los valores obtenidos según la expresión (16) son
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma} = 28.669.800]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>28.669</mml:mn><mml:mn>.800</mml:mn></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
      y <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\phi} = 19.596.553]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mover><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>19.596</mml:mn><mml:mn>.553</mml:mn></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>.
      Este resultado confirma la consistencia de la simulación y su
      coherencia con la formulación determinista del modelo por la
      coincidencia de valores.</p>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="93%" />
            <col width="7%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th><disp-formula><alternatives>
              <tex-math><![CDATA[d_{\widehat{\sigma}} = \frac{\widehat{\sigma} - \widehat{\phi}}{\widehat{\phi}} = \frac{28.669.800 - 19.596.553}{19.596.553} = 0,4630]]></tex-math>
              <mml:math display="block" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>d</mml:mi><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfrac><mml:mrow><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover><mml:mo>−</mml:mo><mml:mover><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:mrow><mml:mover><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:mfrac><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfrac><mml:mrow><mml:mn>28.669</mml:mn><mml:mn>.800</mml:mn><mml:mo>−</mml:mo><mml:mn>19.596</mml:mn><mml:mn>.553</mml:mn></mml:mrow><mml:mrow><mml:mn>19.596</mml:mn><mml:mn>.553</mml:mn></mml:mrow></mml:mfrac><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>0</mml:mn><mml:mo>,</mml:mo><mml:mn>4630</mml:mn></mml:mrow></mml:math></alternatives></disp-formula></th>
              <th>(18)</th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
    </sec>
    <sec id="escenario-central">
      <title>Escenario Central</title>
      <list list-type="order">
        <list-item>
          <label>3.</label>
          <p><italic>Cálculo por bootstrap de</italic>
          <inline-formula><alternatives>
          <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
          <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>
          <italic>y</italic> <inline-formula><alternatives>
          <tex-math><![CDATA[\widehat{\phi}]]></tex-math>
          <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula></p>
        </list-item>
      </list>
      <p>Como se ha indicado en la Sección 3, se realizan 10 millones de
      simulaciones de los vectores de primas y reservas para cada par de
      distribuciones (filas y columnas de la Tabla 3), obteniendo los
      siguientes resultados.</p>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 3</bold>: Valor estimado de
        <inline-formula><alternatives>
        <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
        <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
        en millones. Fuente: Elaboración propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="15%" />
            <col width="15%" />
            <col width="12%" />
            <col width="18%" />
            <col width="11%" />
            <col width="10%" />
            <col width="10%" />
            <col width="9%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>Uniforme</bold></th>
              <th><bold>Normal</bold></th>
              <th><bold>Exponencial</bold></th>
              <th><bold>Gamma</bold></th>
              <th><bold>Weibull</bold></th>
              <th><bold>Log-normal</bold></th>
              <th><bold>Pareto</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>Uniforme</td>
              <td>8,24</td>
              <td>13,69</td>
              <td>13,50</td>
              <td>17,06</td>
              <td>9,45</td>
              <td>23,04</td>
              <td>51,12</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Normal</td>
              <td>24,40</td>
              <td>28,67</td>
              <td>28,35</td>
              <td>31,31</td>
              <td>25,34</td>
              <td>35,77</td>
              <td>44,83</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Exponencial</td>
              <td>24,29</td>
              <td>28,34</td>
              <td>28,36</td>
              <td>31,21</td>
              <td>25,23</td>
              <td>36,08</td>
              <td>44,22</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Gamma</td>
              <td>33,85</td>
              <td>37,72</td>
              <td>37,63</td>
              <td>40,32</td>
              <td>34,76</td>
              <td>44,56</td>
              <td>51,49</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Weibull</td>
              <td>12,14</td>
              <td>17,14</td>
              <td>16,99</td>
              <td>20,36</td>
              <td>13,26</td>
              <td>26,00</td>
              <td>39,47</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Log-normal</td>
              <td>50,80</td>
              <td>53,85</td>
              <td>54,06</td>
              <td>56,30</td>
              <td>51,56</td>
              <td>60,23</td>
              <td>66,29</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pareto</td>
              <td>89,62</td>
              <td>84,50</td>
              <td>100,56</td>
              <td>95,45</td>
              <td>99,61</td>
              <td>102,90</td>
              <td>97,46</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>En la Tabla 3 se recogen los valores de
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>
      para cada combinación de distribución de primas y de reservas. Se
      observa que el valor <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>
      cuando las primas y reservas siguen una distribución normal
      coincide con el resultado obtenido en la expresión (17), unos
      28,67 millones. Sin embargo, si las primas siguiesen una
      distribución normal y las reservas siguiesen una distribución
      gamma, el valor de este estadístico ascendería a 31,31
      millones.</p>
      <p>Resulta de especial interés que el valor del estadístico sea
      muy similar cuando las primas se modelan mediante una distribución
      normal y cuando se emplea una distribución exponencial (filas 2 y
      3). Este comportamiento podría explicarse por el hecho de que la
      dispersión en ambas distribuciones se cuantifica en una escala
      comparable, puesto que ambas tienen varianza igual a uno y el
      presente estudio se centra en el análisis de la desviación de cada
      distribución.</p>
      <p>En lo que respecta a las distribuciones de cola larga (Weibull,
      log-normal y Pareto), se observa un comportamiento diferente en
      cuanto al valor estimado del estadístico
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
      bajo el supuesto de normalidad. Específicamente, los resultados
      muestran que <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>
      alcanza valores significativamente más elevados cuando se utilizan
      distribuciones log-normal o Pareto, mientras que en el caso de la
      Weibull el valor es considerablemente inferior. Esta diferencia
      puede atribuirse a las características específicas de los
      parámetros utilizados.</p>
      <p>La distribución log-normal y la Pareto presentan colas más
      pesadas, lo que da lugar a una mayor dispersión y, en
      consecuencia, a valores más elevados del estadístico
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>.
      En particular, cuando las primas siguen una distribución
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[Pareto(2,1)]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>P</mml:mi><mml:mi>a</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>e</mml:mi><mml:mi>t</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mn>2</mml:mn><mml:mo>,</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
      y las reservas una <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[Log - normal(0,1)]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>L</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mi>g</mml:mi><mml:mo>−</mml:mo><mml:mi>n</mml:mi><mml:mi>o</mml:mi><mml:mi>r</mml:mi><mml:mi>m</mml:mi><mml:mi>a</mml:mi><mml:mi>l</mml:mi><mml:mrow><mml:mo stretchy="true" form="prefix">(</mml:mo><mml:mn>0</mml:mn><mml:mo>,</mml:mo><mml:mn>1</mml:mn><mml:mo stretchy="true" form="postfix">)</mml:mo></mml:mrow></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>,
      el valor estimado de <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
      alcanza los 102,9 millones, evidenciando un comportamiento extremo
      derivado de la interacción entre ambas distribuciones de cola
      larga.</p>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 4</bold>: Valor estimado de
        <inline-formula><alternatives>
        <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
        <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
        en millones. Fuente: Elaboración propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="15%" />
            <col width="15%" />
            <col width="12%" />
            <col width="18%" />
            <col width="11%" />
            <col width="10%" />
            <col width="10%" />
            <col width="9%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>Uniforme</bold></th>
              <th><bold>Normal</bold></th>
              <th><bold>Exponencial</bold></th>
              <th><bold>Gamma</bold></th>
              <th><bold>Weibull</bold></th>
              <th><bold>Log-normal</bold></th>
              <th><bold>Pareto</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>Uniforme</td>
              <td>5,66</td>
              <td>9,70</td>
              <td>9,70</td>
              <td>12,72</td>
              <td>6,40</td>
              <td>18,51</td>
              <td>46,31</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Normal</td>
              <td>17,94</td>
              <td>19,60</td>
              <td>19,60</td>
              <td>21,25</td>
              <td>18,20</td>
              <td>25,12</td>
              <td>34,88</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Exponencial</td>
              <td>17,95</td>
              <td>19,59</td>
              <td>19,60</td>
              <td>21,25</td>
              <td>18,18</td>
              <td>25,17</td>
              <td>33,73</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Gamma</td>
              <td>25,27</td>
              <td>26,47</td>
              <td>26,46</td>
              <td>27,71</td>
              <td>25,44</td>
              <td>30,81</td>
              <td>38,44</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Weibull</td>
              <td>8,57</td>
              <td>11,64</td>
              <td>11,64</td>
              <td>14,26</td>
              <td>9,08</td>
              <td>19,59</td>
              <td>33,43</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Log-normal</td>
              <td>38,50</td>
              <td>39,26</td>
              <td>39,30</td>
              <td>40,22</td>
              <td>38,59</td>
              <td>42,39</td>
              <td>48,49</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pareto</td>
              <td>68,68</td>
              <td>63,34</td>
              <td>76,79</td>
              <td>69,64</td>
              <td>75,23</td>
              <td>77,56</td>
              <td>71,77</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>En la Tabla 4 se presentan los resultados obtenidos para la
      estimación del estadístico <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>,
      correspondientes al mismo conjunto de simulaciones empleadas
      previamente en la Tabla 3. A diferencia de
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>,
      el estadístico <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
      excluye cualquier tipo de correlación: ni entre los riesgos de
      prima y de reserva, ni entre las distintas líneas de negocio entre
      sí. Por tanto, resulta coherente esperar que los valores de
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\phi}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>
      sean sistemáticamente inferiores a los obtenidos para
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>.
      De hecho, en todos los casos simulados, se mantiene la relación
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\phi} < \widehat{\sigma}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mover><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover><mml:mo>&lt;</mml:mo><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula></p>
      <p>De forma análoga a lo observado en el caso de
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>,
      cuando las primas y reservas se distribuyen como una normal
      estándar, el valor resultante de <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\phi}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>
      coincide con el calculado en la expresión (17), alcanzando
      aproximadamente los 19,6 millones.</p>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 5</bold>: Diferencia estimada en los impactos en
        fondos propios (<inline-formula><alternatives>
        <tex-math><![CDATA[d_{\widehat{\sigma}}]]></tex-math>
        <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>d</mml:mi><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>)
        si se considera la dependencia propuesta por la fórmula estándar
        (<inline-formula><alternatives>
        <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
        <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>)
        frente a una situación en la que no se tienen en cuenta ninguna
        estructura de dependencia (<inline-formula><alternatives>
        <tex-math><![CDATA[\widehat{\phi}]]></tex-math>
        <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>).
        Escenario Central. Fuente: Elaboración propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="15%" />
            <col width="15%" />
            <col width="12%" />
            <col width="18%" />
            <col width="11%" />
            <col width="10%" />
            <col width="10%" />
            <col width="9%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>Uniforme</bold></th>
              <th><bold>Normal</bold></th>
              <th><bold>Exponencial</bold></th>
              <th><bold>Gamma</bold></th>
              <th><bold>Weibull</bold></th>
              <th><bold>Log-normal</bold></th>
              <th><bold>Pareto</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>Uniforme</td>
              <td>0,46</td>
              <td>0,41</td>
              <td>0,39</td>
              <td>0,34</td>
              <td>0,48</td>
              <td>0,24</td>
              <td>0,10</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Normal</td>
              <td>0,36</td>
              <td>0,46</td>
              <td>0,45</td>
              <td>0,47</td>
              <td>0,39</td>
              <td>0,42</td>
              <td>0,29</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Exponencial</td>
              <td>0,35</td>
              <td>0,45</td>
              <td>0,45</td>
              <td>0,47</td>
              <td>0,39</td>
              <td>0,43</td>
              <td>0,31</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Gamma</td>
              <td>0,34</td>
              <td>0,43</td>
              <td>0,42</td>
              <td>0,45</td>
              <td>0,37</td>
              <td>0,45</td>
              <td>0,34</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Weibull</td>
              <td>0,42</td>
              <td>0,47</td>
              <td>0,46</td>
              <td>0,43</td>
              <td>0,46</td>
              <td>0,33</td>
              <td>0,18</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Log-normal</td>
              <td>0,32</td>
              <td>0,37</td>
              <td>0,38</td>
              <td>0,40</td>
              <td>0,34</td>
              <td>0,42</td>
              <td>0,37</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pareto</td>
              <td>0,30</td>
              <td>0,33</td>
              <td>0,31</td>
              <td>0,37</td>
              <td>0,32</td>
              <td>0,33</td>
              <td>0,36</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>Se procede a calcular la diferencia en los impactos en los
      fondos propios (<inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[d_{\widehat{\sigma}}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>d</mml:mi><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>)
      de la misma manera que en la expresión (17) con el objetivo de
      analizar el efecto de las interdependencias para cada combinación
      de distribuciones de primas y reservas. En la Tabla 5 se aprecia
      que en un gran número de casos el valor de la diferencia
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[d_{\widehat{\sigma}}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>d</mml:mi><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>
      se sitúa en torno a una media de 0,377, con un coeficiente de
      variación de 0,204. Este resultado sugiere que, para esta muestra
      de tamaño 49, dicha media representa de forma razonablemente
      significativa el valor de la diferencia en los impactos agregados
      sobre los fondos propios.</p>
      <p>Se observa que combinaciones como Pareto–Uniforme o
      Log-normal–Uniforme presentan valores de
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[d_{\widehat{\sigma}}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>d</mml:mi><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>
      considerablemente inferiores a la media, lo que sugiere una menor
      sensibilidad a la diversificación normativa en presencia de
      distribuciones asimétricas en primas o reservas. Este
      comportamiento podría estar relacionado con la menor varianza
      relativa de las distribuciones uniformes frente a las de cola
      pesada.</p>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 6</bold>: Cuantiles muestrales en millones al
        99,5%. Fuente: Elaboración propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="15%" />
            <col width="15%" />
            <col width="12%" />
            <col width="18%" />
            <col width="11%" />
            <col width="10%" />
            <col width="10%" />
            <col width="9%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>Uniforme</bold></th>
              <th><bold>Normal</bold></th>
              <th><bold>Exponencial</bold></th>
              <th><bold>Gamma</bold></th>
              <th><bold>Weibull</bold></th>
              <th><bold>Log-normal</bold></th>
              <th><bold>Pareto</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>Uniforme</td>
              <td>21,23</td>
              <td>35,24</td>
              <td>34,75</td>
              <td>43,92</td>
              <td>24,34</td>
              <td>59,34</td>
              <td>131,62</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Normal</td>
              <td>62,82</td>
              <td>73,83</td>
              <td>73,00</td>
              <td>80,62</td>
              <td>65,25</td>
              <td>92,10</td>
              <td>115,44</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Exponencial</td>
              <td>62,53</td>
              <td>72,98</td>
              <td>73,02</td>
              <td>80,36</td>
              <td>64,97</td>
              <td>92,90</td>
              <td>113,88</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Gamma</td>
              <td>87,14</td>
              <td>97,11</td>
              <td>96,87</td>
              <td>103,80</td>
              <td>89,49</td>
              <td>114,73</td>
              <td>132,60</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Weibull</td>
              <td>31,26</td>
              <td>44,14</td>
              <td>43,74</td>
              <td>52,43</td>
              <td>34,14</td>
              <td>66,95</td>
              <td>101,64</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Log-normal</td>
              <td>130,81</td>
              <td>138,65</td>
              <td>139,19</td>
              <td>144,95</td>
              <td>132,76</td>
              <td>155,09</td>
              <td>170,69</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pareto</td>
              <td>230,83</td>
              <td>217,63</td>
              <td>258,92</td>
              <td>245,77</td>
              <td>256,45</td>
              <td>264,96</td>
              <td>250,96</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>En la Tabla 6 se presentan los valores estimados de los
      cuantiles muestrales al nivel del 99,5% para cada combinación de
      distribuciones de primas y reservas. Una primera observación
      destacable es la notable diferencia entre los distintos valores,
      que van desde los 21,23 millones (Uniforme-Uniforme) hasta los
      264,96 millones (Pareto-Lognormal).</p>
      <p>Cuando las primas y las reservas se distribuyen mediante una
      distribución normal, el cuantil al 99,5% asciende a 73,83
      millones, valor que podría interpretarse como el capital de
      solvencia requerido de no vida. Sin embargo, la normativa actual
      no permite utilizar este cuantil como estimación del SCR, sino que
      propone una simplificación (3), consistente en multiplicar
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
      por 3. Esta simplificación se basa en que, bajo la hipótesis de
      normalidad, tres desviaciones estándar cubren aproximadamente el
      99,5% de la distribución. No obstante, al multiplicar por 3, en
      realidad se está cubriendo un nivel de confianza superior, cercano
      al 99,73%, lo que equivale a que la compañía no podría hacer
      frente a sus obligaciones futuras solo 1 vez cada 370, en lugar
      del 99,5% requerido por la norma, que se corresponde con un evento
      extremo cada 200 observaciones. Esta diferencia puede dar lugar a
      una sobreestimación del capital requerido.</p>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 7</bold>: Comparativa SCR
        (3<inline-formula><alternatives>
        <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
        <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>)
        vs cuantiles muestrales al 99,5%. Fuente: Elaboración
        propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="15%" />
            <col width="15%" />
            <col width="12%" />
            <col width="18%" />
            <col width="11%" />
            <col width="10%" />
            <col width="10%" />
            <col width="9%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>Uniforme</bold></th>
              <th><bold>Normal</bold></th>
              <th><bold>Exponencial</bold></th>
              <th><bold>Gamma</bold></th>
              <th><bold>Weibull</bold></th>
              <th><bold>Log-normal</bold></th>
              <th><bold>Pareto</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>Uniforme</td>
              <td>3,05</td>
              <td>1,44</td>
              <td>1,48</td>
              <td>0,96</td>
              <td>2,53</td>
              <td>0,45</td>
              <td>-0,35</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Normal</td>
              <td>0,37</td>
              <td>0,17</td>
              <td>0,18</td>
              <td>0,07</td>
              <td>0,32</td>
              <td>-0,07</td>
              <td>-0,25</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Exponencial</td>
              <td>0,38</td>
              <td>0,18</td>
              <td>0,18</td>
              <td>0,07</td>
              <td>0,32</td>
              <td>-0,07</td>
              <td>-0,24</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Gamma</td>
              <td>-0,01</td>
              <td>-0,11</td>
              <td>-0,11</td>
              <td>-0,17</td>
              <td>-0,04</td>
              <td>-0,25</td>
              <td>-0,35</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Weibull</td>
              <td>1,75</td>
              <td>0,95</td>
              <td>0,97</td>
              <td>0,64</td>
              <td>1,52</td>
              <td>0,29</td>
              <td>-0,15</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Log-normal</td>
              <td>-0,34</td>
              <td>-0,38</td>
              <td>-0,38</td>
              <td>-0,41</td>
              <td>-0,35</td>
              <td>-0,45</td>
              <td>-0,50</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pareto</td>
              <td>-0,63</td>
              <td>-0,60</td>
              <td>-0,67</td>
              <td>-0,65</td>
              <td>-0,66</td>
              <td>-0,68</td>
              <td>-0,66</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>La Tabla 7 presenta los coeficientes de variación relativa
      entre el capital exigido por el método normativo y el valor
      obtenido mediante los cuantiles muestrales presentados en la Tabla
      6. El valor de referencia para el cálculo normativo se fija en
      86.026.203 €, obtenido al multiplicar la desviación estándar
      conjunta (<inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\sigma = 28.675.401]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn>28.675</mml:mn><mml:mn>.401</mml:mn></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>)
      por 3, según lo estipulado por la normativa (3). Posteriormente,
      se calcula para cada combinación de distribuciones de primas y
      reservas la diferencia relativa entre el resultado de la fórmula
      estándar y el cuantil empírico al 99,5%. Un valor positivo del
      coeficiente indica que el capital exigido por la normativa es
      superior al necesario para cubrir el percentil 99,5%, es decir,
      una sobreestimación del riesgo. Por el contrario, un valor
      negativo implica una infraestimación del riesgo y, por tanto, una
      posible insuficiencia en la dotación de reservas.</p>
      <p>Combinaciones con distribuciones de colas ligeras (como la
      uniforme, normal o exponencial) tanto en primas como en reservas
      tienden a arrojar coeficientes positivos, lo cual sugiere que el
      SCR exigido por el regulador supera al realmente necesario si se
      aplicase un enfoque basado en cuantiles. Específicamente, la
      combinación Normal-Normal, presenta un coeficiente de +0,17, lo
      que confirma que el multiplicador normativo
      (<inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[3\sigma]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mn>3</mml:mn><mml:mi>σ</mml:mi></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>)
      ofrece una aproximación prudente, aunque levemente
      sobredimensionada, frente al valor empírico del cuantil al
      99,5%.</p>
      <p>En contraste, las combinaciones que incorporan distribuciones
      con colas pesadas, como la log-normal o la Pareto, generan en su
      mayoría coeficientes negativos, lo cual revela una infraestimación
      sistemática del riesgo bajo el enfoque normativo. Por ejemplo, la
      combinación Pareto–Log-Normal alcanza un coeficiente de -0,68.
      Estos resultados ponen de manifiesto una limitación estructural
      del modelo regulatorio, que, al basarse en un supuesto de
      normalidad, no logra captar adecuadamente la magnitud del riesgo
      en escenarios donde los eventos extremos tienen una probabilidad
      significativamente mayor.</p>
    </sec>
    <sec id="escenario-autos-colineales">
      <title>Escenario Autos Colineales</title>
      <p>En este segundo escenario, se ha considerado que los ramos de
      RC Auto y Otros Auto tienen una correlación casi perfecta. Si bien
      es cierto que se intuye poco probable que desde EIOPA se modifique
      de una manera tan significativa la estructura de dependencia entre
      ramos, para facilitar el análisis se ha preferido generar un caso
      extremo de dependencia lineal con el que poder estudiar el
      comportamiento de las medidas de desviación. El coeficiente de
      correlación propuesto (sombreado en gris en la Tabla 8) es
      inferior a la unidad para permitir que la matriz sea invertible y
      se pueda realizar la simulación.</p>
      <p>En este escenario, se generarán dichos impactos sustituyendo
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[C = \text{CorrS}_{s,t}\ ]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mi>C</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:msub><mml:mtext mathvariant="normal">CorrS</mml:mtext><mml:mrow><mml:mi>s</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>t</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>por
      los valores de la Tabla 8.</p>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 8</bold>: Matriz de correlaciones modificada.
        Escenario Autos Colineales. Fuente: Elaboración propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="13%" />
            <col width="21%" />
            <col width="21%" />
            <col width="16%" />
            <col width="14%" />
            <col width="15%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>RC Auto</bold></th>
              <th><bold>Otros Auto</bold></th>
              <th><bold>Incendios</bold></th>
              <th><bold>RC General</bold></th>
              <th><bold>Pérdidas Pecuniarias</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>RC Auto</td>
              <td>1</td>
              <td>0,95</td>
              <td>0,25</td>
              <td>0,5</td>
              <td>0,5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Otros Auto</td>
              <td>0,95</td>
              <td>1</td>
              <td>0,25</td>
              <td>0,25</td>
              <td>0,5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Incendios</td>
              <td>0,25</td>
              <td>0,25</td>
              <td>1</td>
              <td>0,25</td>
              <td>0,5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>RC General</td>
              <td>0,5</td>
              <td>0,25</td>
              <td>0,25</td>
              <td>1</td>
              <td>0,5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pérdidas Pecuniarias</td>
              <td>0,5</td>
              <td>0,5</td>
              <td>0,5</td>
              <td>0,5</td>
              <td>1</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <list list-type="order">
        <list-item>
          <label>4.</label>
          <p><italic>Cálculo por bootstrap de</italic>
          <inline-formula><alternatives>
          <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
          <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula></p>
        </list-item>
      </list>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 9</bold>: Valor estimado de
        <inline-formula><alternatives>
        <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
        <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
        en millones. Escenario Autos Colineales Fuente: Elaboración
        propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="15%" />
            <col width="15%" />
            <col width="12%" />
            <col width="18%" />
            <col width="11%" />
            <col width="10%" />
            <col width="10%" />
            <col width="9%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>Uniforme</bold></th>
              <th><bold>Normal</bold></th>
              <th><bold>Exponencial</bold></th>
              <th><bold>Gamma</bold></th>
              <th><bold>Weibull</bold></th>
              <th><bold>Log-normal</bold></th>
              <th><bold>Pareto</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>Uniforme</td>
              <td>9,11</td>
              <td>14,83</td>
              <td>14,63</td>
              <td>18,33</td>
              <td>10,39</td>
              <td>24,51</td>
              <td>53,25</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Normal</td>
              <td>27,09</td>
              <td>31,68</td>
              <td>31,34</td>
              <td>34,48</td>
              <td>28,11</td>
              <td>39,17</td>
              <td>48,56</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Exponencial</td>
              <td>26,97</td>
              <td>31,33</td>
              <td>31,35</td>
              <td>34,37</td>
              <td>28,00</td>
              <td>39,50</td>
              <td>47,90</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Gamma</td>
              <td>37,60</td>
              <td>41,78</td>
              <td>41,68</td>
              <td>44,55</td>
              <td>38,59</td>
              <td>49,06</td>
              <td>56,32</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Weibull</td>
              <td>13,46</td>
              <td>18,76</td>
              <td>18,59</td>
              <td>22,12</td>
              <td>14,65</td>
              <td>27,97</td>
              <td>41,85</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Log-normal</td>
              <td>56,46</td>
              <td>59,76</td>
              <td>59,99</td>
              <td>62,41</td>
              <td>57,29</td>
              <td>66,61</td>
              <td>73,04</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pareto</td>
              <td>100,02</td>
              <td>94,07</td>
              <td>111,35</td>
              <td>105,83</td>
              <td>110,37</td>
              <td>113,77</td>
              <td>107,66</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>En la Tabla 9, se observa un incremento generalizado del valor
      de <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>
      respecto del escenario central. Este efecto es especialmente
      notorio en aquellas combinaciones que incluyen distribuciones como
      la log-normal o la Pareto donde alcanza una desviación de 113,77
      millones, lo cual evidencia la sensibilidad del estadístico ante
      colas pesadas en presencia de dependencia lineal casi perfecta
      entre dos líneas de negocio. En el caso de la hipótesis de
      normalidad, el valor de <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>
      asciende a 31,68 millones, lo que supone un incremento de un 10,5%
      respecto el escenario central.</p>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 10</bold>: Diferencia estimada en los impactos en
        fondos propios. Escenario Autos Colineales Fuente: Elaboración
        propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="15%" />
            <col width="15%" />
            <col width="12%" />
            <col width="18%" />
            <col width="11%" />
            <col width="10%" />
            <col width="10%" />
            <col width="9%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>Uniforme</bold></th>
              <th><bold>Normal</bold></th>
              <th><bold>Exponencial</bold></th>
              <th><bold>Gamma</bold></th>
              <th><bold>Weibull</bold></th>
              <th><bold>Log-normal</bold></th>
              <th><bold>Pareto</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>Uniforme</td>
              <td>0,61</td>
              <td>0,53</td>
              <td>0,51</td>
              <td>0,44</td>
              <td>0,62</td>
              <td>0,32</td>
              <td>0,15</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Normal</td>
              <td>0,51</td>
              <td>0,62</td>
              <td>0,60</td>
              <td>0,62</td>
              <td>0,55</td>
              <td>0,56</td>
              <td>0,39</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Exponencial</td>
              <td>0,50</td>
              <td>0,60</td>
              <td>0,60</td>
              <td>0,62</td>
              <td>0,54</td>
              <td>0,57</td>
              <td>0,42</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Gamma</td>
              <td>0,49</td>
              <td>0,58</td>
              <td>0,58</td>
              <td>0,61</td>
              <td>0,52</td>
              <td>0,59</td>
              <td>0,47</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Weibull</td>
              <td>0,57</td>
              <td>0,61</td>
              <td>0,60</td>
              <td>0,55</td>
              <td>0,61</td>
              <td>0,43</td>
              <td>0,25</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Log-normal</td>
              <td>0,47</td>
              <td>0,52</td>
              <td>0,53</td>
              <td>0,55</td>
              <td>0,48</td>
              <td>0,57</td>
              <td>0,51</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pareto</td>
              <td>0,46</td>
              <td>0,49</td>
              <td>0,45</td>
              <td>0,52</td>
              <td>0,47</td>
              <td>0,47</td>
              <td>0,50</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>El cálculo de <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
      omite cualquier tipo de correlación entre ramos y entre primas y
      reservas, esto implica que los valores de este estadístico no se
      verán afectados por los escenarios propuestos en esta
      investigación. En la Tabla 10 se recoge la diferencia en los
      impactos en los fondos propios (<inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[d_{\widehat{\sigma}}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>d</mml:mi><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>),
      que se calcula como indica la expresión (17). Dado que
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\phi}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>ϕ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>
      se mantiene constante (Tabla 4), y <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>
      aumenta, se observa el incremento de la variabilidad en todos los
      casos. Esto se traduce en que en presencia de una mayor
      correlación entre 2 ramos, la fórmula estándar considera una
      diferencia en los impactos en fondos propios por riesgo de prima y
      reserva aún mayor que la que se obtendría si no se consideraran
      ningún tipo de interdependencias entre los riesgos de prima y de
      reserva ni entre las líneas de negocio. El valor de
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[d_{\widehat{\sigma}}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>d</mml:mi><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>
      se sitúa en torno a una media de 0,516, con un coeficiente de
      variación de 0,184.</p>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 11</bold>: Cuantiles muestrales en millones al
        99,5%. Escenario Autos Colineales Fuente: Elaboración
        propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="15%" />
            <col width="15%" />
            <col width="12%" />
            <col width="18%" />
            <col width="11%" />
            <col width="10%" />
            <col width="10%" />
            <col width="9%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>Uniforme</bold></th>
              <th><bold>Normal</bold></th>
              <th><bold>Exponencial</bold></th>
              <th><bold>Gamma</bold></th>
              <th><bold>Weibull</bold></th>
              <th><bold>Log-normal</bold></th>
              <th><bold>Pareto</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>Uniforme</td>
              <td>23,46</td>
              <td>38,19</td>
              <td>37,66</td>
              <td>47,20</td>
              <td>26,76</td>
              <td>63,11</td>
              <td>137,11</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Normal</td>
              <td>69,76</td>
              <td>81,57</td>
              <td>80,69</td>
              <td>88,80</td>
              <td>72,40</td>
              <td>100,87</td>
              <td>125,03</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Exponencial</td>
              <td>69,45</td>
              <td>80,66</td>
              <td>80,71</td>
              <td>88,51</td>
              <td>72,09</td>
              <td>101,71</td>
              <td>123,34</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Gamma</td>
              <td>96,82</td>
              <td>107,57</td>
              <td>107,32</td>
              <td>114,71</td>
              <td>99,36</td>
              <td>126,32</td>
              <td>145,01</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Weibull</td>
              <td>34,65</td>
              <td>48,30</td>
              <td>47,87</td>
              <td>56,95</td>
              <td>37,72</td>
              <td>72,03</td>
              <td>107,75</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Log-normal</td>
              <td>145,40</td>
              <td>153,88</td>
              <td>154,47</td>
              <td>160,69</td>
              <td>147,53</td>
              <td>171,51</td>
              <td>188,06</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pareto</td>
              <td>257,50</td>
              <td>242,20</td>
              <td>286,79</td>
              <td>272,42</td>
              <td>284,26</td>
              <td>292,93</td>
              <td>277,26</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>En la Tabla 11 se aprecia con claridad el impacto amplificador
      de la colinealidad: todos los valores crecen notablemente en
      comparación con el escenario central (Tabla 6), pero el efecto es
      mucho más marcado en distribuciones con colas pesadas. El caso
      Pareto–Pareto alcanza los 277,26 millones, más del triple del
      capital exigido por la normativa estándar (86 millones), lo cual
      implicaría una subestimación del riesgo si se mantuviera el modelo
      regulatorio sin ajustes.</p>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 12</bold>: Comparativa SCR
        (<inline-formula><alternatives>
        <tex-math><![CDATA[3\sigma]]></tex-math>
        <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mn>3</mml:mn><mml:mi>σ</mml:mi></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>)
        vs cuantiles muestrales al 99,5%. Escenario Autos Colineales
        Fuente: Elaboración propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="15%" />
            <col width="15%" />
            <col width="12%" />
            <col width="18%" />
            <col width="11%" />
            <col width="10%" />
            <col width="10%" />
            <col width="9%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>Uniforme</bold></th>
              <th><bold>Normal</bold></th>
              <th><bold>Exponencial</bold></th>
              <th><bold>Gamma</bold></th>
              <th><bold>Weibull</bold></th>
              <th><bold>Log-normal</bold></th>
              <th><bold>Pareto</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>Uniforme</td>
              <td>2,67</td>
              <td>1,25</td>
              <td>1,28</td>
              <td>0,82</td>
              <td>2,21</td>
              <td>0,36</td>
              <td>-0,37</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Normal</td>
              <td>0,23</td>
              <td>0,05</td>
              <td>0,07</td>
              <td>-0,03</td>
              <td>0,19</td>
              <td>-0,15</td>
              <td>-0,31</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Exponencial</td>
              <td>0,24</td>
              <td>0,07</td>
              <td>0,07</td>
              <td>-0,03</td>
              <td>0,19</td>
              <td>-0,15</td>
              <td>-0,30</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Gamma</td>
              <td>-0,11</td>
              <td>-0,20</td>
              <td>-0,20</td>
              <td>-0,25</td>
              <td>-0,13</td>
              <td>-0,32</td>
              <td>-0,41</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Weibull</td>
              <td>1,48</td>
              <td>0,78</td>
              <td>0,80</td>
              <td>0,51</td>
              <td>1,28</td>
              <td>0,19</td>
              <td>-0,20</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Log-normal</td>
              <td>-0,41</td>
              <td>-0,44</td>
              <td>-0,44</td>
              <td>-0,46</td>
              <td>-0,42</td>
              <td>-0,50</td>
              <td>-0,54</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pareto</td>
              <td>-0,62</td>
              <td>-0,64</td>
              <td>-0,70</td>
              <td>-0,68</td>
              <td>-0,70</td>
              <td>-0,71</td>
              <td>-0,69</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>En este escenario colineal se observa una notable
      infraestimación del riesgo en presencia de distribuciones con
      colas pesadas, como log-normal o Pareto. Por ejemplo, la
      combinación Pareto-LogNormal muestra un coeficiente de valor de
      -0,71, lo que implica que el capital normativo subestima en un 71%
      el valor requerido por el cuantil al 99,5%, puesto que la
      normativa obligaría a dotar unos 86 millones, mientras que el
      valor en riesgo bajo esa combinación sería de casi 293
      millones.</p>
    </sec>
    <sec id="escenario-incendios-independientes">
      <title>Escenario Incendios Independientes</title>
      <p>En este escenario, se ha considerado que el ramo de incendios
      es absolutamente independiente respecto al resto de ramos. Esto
      es, un escenario distinto al anterior para conocer el efecto de un
      ramo linealmente independiente con todos los demás.</p>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 13</bold>: Matriz de correlaciones modificada.
        Escenario Incendios Independientes. Fuente: Elaboración
        propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="13%" />
            <col width="21%" />
            <col width="21%" />
            <col width="16%" />
            <col width="14%" />
            <col width="15%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>RC Auto</bold></th>
              <th><bold>Otros Auto</bold></th>
              <th><bold>Incendios</bold></th>
              <th><bold>RC General</bold></th>
              <th><bold>Pérdidas Pecuniarias</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>RC Auto</td>
              <td>1</td>
              <td>0,5</td>
              <td>0</td>
              <td>0,5</td>
              <td>0,5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Otros Auto</td>
              <td>0,5</td>
              <td>1</td>
              <td>0</td>
              <td>0,25</td>
              <td>0,5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Incendios</td>
              <td>0</td>
              <td>0</td>
              <td>1</td>
              <td>0</td>
              <td>0</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>RC General</td>
              <td>0,5</td>
              <td>0,25</td>
              <td>0</td>
              <td>1</td>
              <td>0,5</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pérdidas Pecuniarias</td>
              <td>0,5</td>
              <td>0,5</td>
              <td>0</td>
              <td>0,5</td>
              <td>1</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p><italic>
      </italic></p>
      <list list-type="order">
        <list-item>
          <label>5.</label>
          <p><italic>Cálculo por bootstrap de</italic>
          <inline-formula><alternatives>
          <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
          <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula></p>
        </list-item>
      </list>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 14</bold>: Valor estimado de
        <inline-formula><alternatives>
        <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
        <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
        en millones. Escenario Incendios Independientes. Fuente:
        Elaboración propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="15%" />
            <col width="15%" />
            <col width="12%" />
            <col width="18%" />
            <col width="11%" />
            <col width="10%" />
            <col width="10%" />
            <col width="9%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>Uniforme</bold></th>
              <th><bold>Normal</bold></th>
              <th><bold>Exponencial</bold></th>
              <th><bold>Gamma</bold></th>
              <th><bold>Weibull</bold></th>
              <th><bold>Log-normal</bold></th>
              <th><bold>Pareto</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>Uniforme</td>
              <td>7,85</td>
              <td>13,14</td>
              <td>12,95</td>
              <td>16,41</td>
              <td>9,02</td>
              <td>22,22</td>
              <td>49,87</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Normal</td>
              <td>23,14</td>
              <td>27,29</td>
              <td>26,98</td>
              <td>29,86</td>
              <td>24,06</td>
              <td>34,20</td>
              <td>43,10</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Exponencial</td>
              <td>23,04</td>
              <td>26,97</td>
              <td>26,99</td>
              <td>29,76</td>
              <td>23,95</td>
              <td>34,50</td>
              <td>42,22</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Gamma</td>
              <td>32,09</td>
              <td>35,85</td>
              <td>35,76</td>
              <td>38,37</td>
              <td>32,97</td>
              <td>42,51</td>
              <td>49,30</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Weibull</td>
              <td>11,54</td>
              <td>16,39</td>
              <td>16,24</td>
              <td>19,52</td>
              <td>12,62</td>
              <td>25,01</td>
              <td>38,28</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Log-normal</td>
              <td>48,15</td>
              <td>51,11</td>
              <td>51,31</td>
              <td>53,50</td>
              <td>48,89</td>
              <td>57,32</td>
              <td>63,28</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pareto</td>
              <td>85,25</td>
              <td>80,03</td>
              <td>94,67</td>
              <td>90,35</td>
              <td>93,09</td>
              <td>97,65</td>
              <td>91,56</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>En comparación con el escenario colineal, en la Tabla 14 se
      observa una reducción generalizada en los valores estimados de
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>,
      lo que refleja el efecto de la menor correlación entre los ramos.
      La combinación Normal–Normal alcanza un valor de 27,29 millones,
      lo que representa una reducción respecto al mismo caso en el
      escenario colineal (31,68 millones) y, también, con respecto al
      misom caso en es escenario central (28,67 millones). Este descenso
      es particularmente evidente en combinaciones que involucran
      distribuciones con colas pesadas (como Pareto o log-normal),
      aunque estas aún conservan valores relativamente elevados. Por
      ejemplo, la combinación Pareto–Pareto, si bien se reduce respecto
      al caso colineal, alcanza los 91,56 millones, evidenciando que la
      presencia de colas pesadas sigue teniendo un peso significativo
      incluso bajo independencia de un ramo con respecto a los
      demás.</p>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 15</bold>: Diferencia estimada en los impactos en
        fondos propios. Escenario Incendios Independientes. Fuente:
        Elaboración propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="15%" />
            <col width="15%" />
            <col width="12%" />
            <col width="18%" />
            <col width="11%" />
            <col width="10%" />
            <col width="10%" />
            <col width="9%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>Uniforme</bold></th>
              <th><bold>Normal</bold></th>
              <th><bold>Exponencial</bold></th>
              <th><bold>Gamma</bold></th>
              <th><bold>Weibull</bold></th>
              <th><bold>Log-normal</bold></th>
              <th><bold>Pareto</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>Uniforme</td>
              <td>0,39</td>
              <td>0,35</td>
              <td>0,34</td>
              <td>0,29</td>
              <td>0,41</td>
              <td>0,20</td>
              <td>0,08</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Normal</td>
              <td>0,29</td>
              <td>0,39</td>
              <td>0,38</td>
              <td>0,41</td>
              <td>0,32</td>
              <td>0,36</td>
              <td>0,24</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Exponencial</td>
              <td>0,28</td>
              <td>0,38</td>
              <td>0,38</td>
              <td>0,40</td>
              <td>0,32</td>
              <td>0,37</td>
              <td>0,25</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Gamma</td>
              <td>0,27</td>
              <td>0,35</td>
              <td>0,35</td>
              <td>0,38</td>
              <td>0,30</td>
              <td>0,38</td>
              <td>0,28</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Weibull</td>
              <td>0,35</td>
              <td>0,41</td>
              <td>0,40</td>
              <td>0,37</td>
              <td>0,39</td>
              <td>0,28</td>
              <td>0,14</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Log-normal</td>
              <td>0,25</td>
              <td>0,30</td>
              <td>0,31</td>
              <td>0,33</td>
              <td>0,27</td>
              <td>0,35</td>
              <td>0,31</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pareto</td>
              <td>0,24</td>
              <td>0,26</td>
              <td>0,23</td>
              <td>0,30</td>
              <td>0,24</td>
              <td>0,26</td>
              <td>0,28</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>En este escenario, como el valor estimado del estadístico
      <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
      permanece inalterado frente a los cambios en la estructura de
      dependencia, la reducción en <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[\widehat{\sigma}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:math></alternatives></inline-formula>
      conlleva una disminución generalizada en la diferencia relativa de
      los impactos en los fondos propios (<inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[d_{\widehat{\sigma}}]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:msub><mml:mi>d</mml:mi><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:msub></mml:math></alternatives></inline-formula>)
      respecto a los escenarios anteriores. Comparando los valores
      medios de <inline-formula><alternatives>
      <tex-math><![CDATA[d_{\widehat{\sigma}}\ ]]></tex-math>
      <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>d</mml:mi><mml:mover><mml:mi>σ</mml:mi><mml:mo accent="true">̂</mml:mo></mml:mover></mml:msub><mml:mspace width="0.222em"></mml:mspace></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>entre
      los escenarios simulados, se observa un incremento del 36,8% en el
      escenario colineal respecto al central, y una reducción del 16,7%
      en el escenario de independencia respecto al escenario central.
      Esto parece confirmar que la estructura de correlación entre ramos
      tiene un impacto directo y significativo sobre la variabilidad del
      capital requerido. En este escenario se refleja en los menores
      valores registrados en la Tabla 15, cuyo promedio es
      aproximadamente 0,314</p>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 16</bold>: Cuantiles muestrales en millones al
        99,5%. Escenario Incendios Independientes. Fuente: Elaboración
        propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="15%" />
            <col width="15%" />
            <col width="12%" />
            <col width="18%" />
            <col width="11%" />
            <col width="10%" />
            <col width="10%" />
            <col width="9%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>Uniforme</bold></th>
              <th><bold>Normal</bold></th>
              <th><bold>Exponencial</bold></th>
              <th><bold>Gamma</bold></th>
              <th><bold>Weibull</bold></th>
              <th><bold>Log-normal</bold></th>
              <th><bold>Pareto</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>Uniforme</td>
              <td>20,21</td>
              <td>33,82</td>
              <td>33,36</td>
              <td>42,25</td>
              <td>23,24</td>
              <td>57,24</td>
              <td>128,46</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Normal</td>
              <td>59,60</td>
              <td>70,29</td>
              <td>69,49</td>
              <td>76,90</td>
              <td>61,95</td>
              <td>88,11</td>
              <td>110,97</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Exponencial</td>
              <td>59,32</td>
              <td>69,46</td>
              <td>69,51</td>
              <td>76,65</td>
              <td>61,68</td>
              <td>88,88</td>
              <td>108,74</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Gamma</td>
              <td>82,63</td>
              <td>92,31</td>
              <td>92,08</td>
              <td>98,82</td>
              <td>84,91</td>
              <td>109,49</td>
              <td>126,98</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Weibull</td>
              <td>29,71</td>
              <td>42,23</td>
              <td>41,84</td>
              <td>50,27</td>
              <td>32,50</td>
              <td>64,40</td>
              <td>98,58</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Log-normal</td>
              <td>123,98</td>
              <td>131,60</td>
              <td>132,13</td>
              <td>137,75</td>
              <td>125,88</td>
              <td>147,59</td>
              <td>162,99</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pareto</td>
              <td>219,51</td>
              <td>206,06</td>
              <td>243,75</td>
              <td>232,68</td>
              <td>239,71</td>
              <td>251,42</td>
              <td>235,74</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>La combinación Normal–Normal requiere un capital de 70,29
      millones, aproximadamente un 14% inferior al observado en el
      escenario de autos colineales. A pesar de la independencia del
      ramo de incendios con los demás ramos, las combinaciones con
      distribuciones de colas pesadas (como Pareto–Pareto o
      Log-normal–Log-normal) siguen mostrando cuantiles elevados
      (235–251 millones), lo que indica que la forma de la distribución
      tiene un peso mayor que la estructura de dependencia. Además, el
      rango de valores oscila desde los 20,21 millones
      (Uniforme–Uniforme) hasta los 251,42 millones (Log-normal–Pareto),
      lo que nuevamente evidencia la sensibilidad del capital requerido
      a la elección de la distribución.</p>
      <disp-quote>
        <p><bold>Tabla 17</bold>: Comparativa SCR
        (<inline-formula><alternatives>
        <tex-math><![CDATA[3\sigma]]></tex-math>
        <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mn>3</mml:mn><mml:mi>σ</mml:mi></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>)
        vs cuantiles muestrales al 99,5%. Escenario Incendios
        Independientes. Fuente: Elaboración propia.</p>
      </disp-quote>
      <table-wrap>
        <table>
          <colgroup>
            <col width="15%" />
            <col width="15%" />
            <col width="12%" />
            <col width="18%" />
            <col width="11%" />
            <col width="10%" />
            <col width="10%" />
            <col width="9%" />
          </colgroup>
          <thead>
            <tr>
              <th></th>
              <th><bold>Uniforme</bold></th>
              <th><bold>Normal</bold></th>
              <th><bold>Exponencial</bold></th>
              <th><bold>Gamma</bold></th>
              <th><bold>Weibull</bold></th>
              <th><bold>Log-normal</bold></th>
              <th><bold>Pareto</bold></th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            <tr>
              <td>Uniforme</td>
              <td>3,26</td>
              <td>1,54</td>
              <td>1,58</td>
              <td>1,04</td>
              <td>2,70</td>
              <td>0,50</td>
              <td>-0,33</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Normal</td>
              <td>0,44</td>
              <td>0,22</td>
              <td>0,24</td>
              <td>0,12</td>
              <td>0,39</td>
              <td>-0,02</td>
              <td>-0,22</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Exponencial</td>
              <td>0,45</td>
              <td>0,24</td>
              <td>0,24</td>
              <td>0,12</td>
              <td>0,39</td>
              <td>-0,03</td>
              <td>-0,21</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Gamma</td>
              <td>0,04</td>
              <td>-0,07</td>
              <td>-0,07</td>
              <td>-0,13</td>
              <td>0,01</td>
              <td>-0,21</td>
              <td>-0,32</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Weibull</td>
              <td>1,89</td>
              <td>1,03</td>
              <td>1,05</td>
              <td>0,71</td>
              <td>1,65</td>
              <td>0,34</td>
              <td>-0,13</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Log-normal</td>
              <td>-0,31</td>
              <td>-0,35</td>
              <td>-0,35</td>
              <td>-0,38</td>
              <td>-0,32</td>
              <td>-0,42</td>
              <td>-0,47</td>
            </tr>
            <tr>
              <td>Pareto</td>
              <td>-0,61</td>
              <td>-0,58</td>
              <td>-0,65</td>
              <td>-0,63</td>
              <td>-0,64</td>
              <td>-0,66</td>
              <td>-0,64</td>
            </tr>
          </tbody>
        </table>
      </table-wrap>
      <p>Por último, la Tabla 17 compara el capital regulatorio bajo
      Solvencia II con el cuantil muestral al 99,5%. El caso
      Normal–Normal, con un valor de 0,22, sugiere una leve
      sobreestimación del capital necesario. Se observa un efecto
      moderador de la independencia del ramo de incendios con el resto
      de líneas de negocio: en comparación con el escenario autos
      colineales (Tabla 12), los coeficientes negativos son menos
      extremos.</p>
    </sec>
  </sec>
  <sec id="discusión">
    <title>DISCUSIÓN</title>
    <p>El cálculo del Requisito de Capital de Solvencia (SCR) para
    primas y reservas en seguros No Vida, tal como lo establece la
    fórmula estándar de Solvencia II, se basa en una estructura
    normativa orientada a favorecer la simplicidad operativa y la
    comparabilidad entre entidades aseguradoras. Sin embargo, esta
    aproximación presenta limitaciones significativas cuando se
    contrasta con la complejidad real de los riesgos aseguradores. En
    particular, la dependencia de supuestos como la normalidad
    multivariante y la agregación mediante correlaciones lineales puede
    inducir sesgos relevantes en la estimación del capital necesario
    para cubrir eventos extremos.</p>
    <p>El presente trabajo introduce un estadístico alternativo,
    denotado como <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>,
    diseñado para evaluar el SCR de primas y reservas en seguros no
    vida, que prescinde de la matriz de correlaciones y de la
    correlación entre riesgos de prima y reserva dentro de cada línea de
    negocio.</p>
    <p>La comparación entre el estadístico normativo
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>,
    utilizado en la fórmula estándar de Solvencia II, y el estadístico
    alternativo <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>,
    propuesto en este estudio, pone de manifiesto diferencias
    significativas en la estimación del capital de solvencia requerido
    (SCR). Estas diferencias no son constantes, sino que dependen de dos
    factores clave: por un lado, la estructura de dependencia entre las
    distintas líneas de negocio dentro de la cartera aseguradora; y por
    otro, la distribución de probabilidad que siguen las variables de
    primas y reservas.</p>
    <p>En el escenario central, donde se mantiene la estructura de
    correlación definida por EIOPA, se observa que el valor de
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    supera en un 46% al de <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    para la cartera planteada en este estudio. Esta diferencia
    cuantifica el efecto de la diversificación regulatoria, que en este
    caso actúa como un amplificador del capital requerido.</p>
    <p>Cuando primas y reservas siguen una distribución normal, el valor
    de <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[3\sigma]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mrow><mml:mn>3</mml:mn><mml:mi>σ</mml:mi></mml:mrow></mml:math></alternatives></inline-formula>
    está levemente sobredimensionado respecto del cuantil 99,5% de la
    distribución simulada. Sin embargo, cuando se consideran
    distribuciones con colas pesadas, como la log-normal o la Pareto, el
    capital requerido por la fórmula estándar resulta significativamente
    inferior al valor del cuantil empírico. En el caso extremo de la
    combinación Pareto–Log-normal, la subestimación alcanza el 68%, lo
    que pone en evidencia una grave insuficiencia en la dotación de
    capital frente a eventos extremos.</p>
    <p>Este hallazgo es particularmente relevante desde una perspectiva
    prudencial. La normativa de Solvencia II tiene como objetivo último
    garantizar la solvencia de las entidades aseguradoras incluso en
    escenarios de baja probabilidad y alto impacto. Si el modelo
    regulatorio no captura adecuadamente la severidad de las colas de
    las distribuciones de pérdidas, se corre el riesgo de que las
    entidades no cuenten con los recursos necesarios para hacer frente a
    sus obligaciones en situaciones críticas.</p>
    <p>Por otro lado, el estudio también muestra que en contextos donde
    las distribuciones son más concentradas (como la uniforme), la
    fórmula estándar puede resultar excesivamente conservadora,
    obligando a las entidades a inmovilizar capital en exceso. Esta
    sobreestimación, aunque prudente desde el punto de vista
    regulatorio, puede tener implicaciones negativas en términos de
    eficiencia financiera, al limitar la capacidad de inversión y
    crecimiento de las aseguradoras.</p>
    <p>En este contexto, el uso de simulaciones y cuantiles empíricos se
    presenta como una alternativa metodológica a tener en cuenta por las
    entidades. Estos enfoques permiten capturar la heterogeneidad de las
    distribuciones de pérdidas y modelar estructuras de dependencia más
    realistas, como las que se obtienen mediante cópulas. La literatura
    reciente respalda esta línea de investigación, destacando la
    superioridad de los modelos internos frente a la fórmula estándar en
    términos de precisión y adecuación al perfil de riesgo de cada
    entidad.</p>
    <p>Los escenarios alternativos simulados (autos colineales e
    incendios independientes) permiten profundizar en el análisis del
    impacto de la estructura de dependencia. A mayor grado de
    correlación entre las distintas líneas de negocio, mayor será el
    valor del estadístico <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>,
    ya que la fórmula estándar de Solvencia II incorpora explícitamente
    estas dependencias mediante una matriz de correlaciones. Esta
    estructura amplifica la varianza conjunta de los riesgos cuando las
    correlaciones son elevadas, reflejando un mayor nivel de riesgo
    agregado. Por el contrario, cuando las líneas de negocio presentan
    una baja correlación o son estadísticamente independientes, el
    efecto de diversificación es más pronunciado, lo que reduce la
    varianza total y, en consecuencia, disminuye el valor de
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>.
    Esta relación directa entre el nivel de correlación y el valor del
    estadístico normativo ha sido confirmada empíricamente en los
    escenarios simulados del estudio, donde se observa un incremento
    sistemático de <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    en contextos de alta dependencia entre ramos.</p>
    <p>El estadístico <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    permanece constante en todos los escenarios, ya que por construcción
    no incorpora correlaciones. Esta característica lo convierte en una
    herramienta útil para evaluar el efecto neto de la diversificación
    regulatoria, pero también limita su capacidad para recoger la
    realidad de carteras con estructuras de dependencia complejas. En
    este sentido, <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    no debe interpretarse como un sustituto del modelo normativo, sino
    como un complemento que permite identificar posibles sesgos en la
    estimación del SCR.</p>
  </sec>
  <sec id="conclusiones">
    <title>CONCLUSIONES</title>
    <p>Este trabajo contribuye a la literatura actuarial que plantea que
    la fórmula estándar de Solvencia II presenta limitaciones
    estructurales que pueden comprometer la precisión en la estimación
    del SCR para primas y reservas en seguros No Vida. Estas
    limitaciones derivan principalmente del uso de supuestos
    simplificadores como la normalidad multivariante y la agregación
    mediante correlaciones lineales.</p>
    <p>Una de las aportaciones de este estudio es considerar el
    estadístico alternativo <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    como base para cuantificar el efecto de la diversificación
    regulatoria, proporcionando una medida del capital requerido en
    ausencia de correlaciones. Se ha comprobado que
    <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\phi]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>ϕ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>
    siempre es menor que <inline-formula><alternatives>
    <tex-math><![CDATA[\sigma]]></tex-math>
    <mml:math display="inline" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><mml:mi>σ</mml:mi></mml:math></alternatives></inline-formula>.</p>
    <p>La distribución de probabilidad de primas y reservas tiene un
    impacto determinante sobre el capital requerido. En particular, las
    distribuciones con colas pesadas generan una subestimación
    sistemática del riesgo bajo el enfoque normativo, lo que puede
    comprometer la solvencia de las entidades en escenarios
    extremos.</p>
    <p>Los escenarios simulados muestran que la estructura de
    dependencia entre líneas de negocio influye significativamente en el
    valor del SCR. Una mayor correlación entre ramos incrementa el
    capital requerido, mientras que la independencia relativa puede
    reducirlo.</p>
    <p>El uso de simulaciones y cuantiles empíricos se presenta como una
    alternativa metodológica sólida para mejorar la estimación del SCR.
    Estos enfoques permiten capturar la complejidad de las
    distribuciones de pérdidas y adaptarse al perfil de riesgo
    específico de cada entidad, superando las limitaciones de la fórmula
    estándar.</p>
    <p>Finalmente, desde una perspectiva regulatoria, los hallazgos de
    este estudio sugieren la necesidad de revisar y complementar la
    normativa vigente, promoviendo el uso de modelos internos o híbridos
    que integren mejor la realidad estadística de las carteras
    aseguradoras. Esto permitiría una asignación más eficiente del
    capital y una mayor protección de los asegurados.</p>
    <p>Para terminar con algunas limitaciones del trabajo realizado, hay
    que indicar que se ha asumido la misma familia de funciones de
    distribución para las primas de todos los ramos y para las reservas
    de todos los ramos: podrían considerase otras casuísticas, como que
    las primas de un ramo siguieran una distribución uniforme pero las
    de otros ramos una distribución log-normal. Asimismo, la tipología
    de estructuras de dependencia que se ha considerado se ha limitado a
    las cópulas gaussianas, pero podrían tener en cuenta otras familias
    de cópulas en estudios futuros.</p>
  </sec>
  <sec id="referencias">
    <title>REFERENCIAS</title>
    <disp-quote>
      <p>Abd Mutalip, F. N. N., Ismail, I., &amp; Long, K. S. (2024).
      Capital Requirement for Non-life Insurance Industry using D-vine
      Copula: An Empirical Evidence from Malaysia. <italic>IAENG
      International Journal of Applied Mathematics</italic>, 54(8),
      1694-1704.</p>
      <p>Albarrán, I., &amp; Alonso, P. (2010). <italic>Métodos
      estocásticos de estimación de las provisiones técnicas en el marco
      de Solvencia II</italic>. Fundación MAPFRE, Instituto de Ciencias
      del Seguro.</p>
      <p>Barañano Abasolo, A., De la Peña Esteban, J. I., &amp; Garayeta
      Bajo, A. (2016). Medición del riesgo de suscripción mediante
      modelos internos en <italic>Solvencia II. Innovar</italic>,
      26(62), 113-128.
      https://doi.org/10.15446/innovar.v26n62.59392.</p>
      <p>Bølviken, E., &amp; Guillen, M. (2017). Risk aggregation in
      Solvency II through recursive log-normals. <italic>Insurance:
      Mathematics and Economics</italic>, 73, 20-26.</p>
      <p>Christiansen, M. C., &amp; Niemeyer, A. (2014). Fundamental
      definition of the solvency capital requirement in solvency II.
      <italic>ASTIN Bulletin: The Journal of the IAA</italic>, 44(3),
      501-533.</p>
      <p>EIOPA (2014). <italic>The underlying assumptions in the
      standard formula for the Solvency Capital Requirement
      calculation</italic>. EIOPA-14-322. Disponible en:
      https://register.eiopa.europa.eu/Publications/Standards/EIOPA-14-322_Underlying_Assumptions.pdf</p>
      <p>EIOPA. (2015a). <italic>Delegated Regulation (EC)
      2015/35</italic>.
      <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2015/35/oj">https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2015/35/oj</ext-link></p>
      <p>EIOPA. (2015b). <italic>Guidelines on the use of internal
      models</italic>.
      <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://www.eiopa.europa.eu/document/download/14416d09-81f8-454b-b967-6c5315515936_es?filename=Guidelines%20on%20the%20use%20of%20internal%20models">https://www.eiopa.europa.eu/document/download/14416d09-81f8-454b-b967-6c5315515936_es?filename=Guidelines%20on%20the%20use%20of%20internal%20models</ext-link></p>
      <p>Eling, M., &amp; Jung, K. (2020). Risk aggregation in non-life
      insurance: Standard models vs. internal models. <italic>Insurance:
      Mathematics and Economics</italic>, 95, 183-198.</p>
      <p>Ferri, A., Bermúdez, L., &amp; Guillén, M. (2013). Influencia
      de la variable aleatoria implícita en la fórmula estándar en el
      cálculo del SCR del riesgo de suscripción no vida. <italic>Anales
      Del Instituto De Actuarios Españoles</italic>,
      <italic>19</italic>, 63-84.</p>
      <p>Filipović, D. (2009). Multi-level risk aggregation.
      <italic>ASTIN Bulletin: The Journal of the IAA</italic>, 39(2),
      565-575.</p>
      <p>Garayeta, A., De la Peña, J. I., &amp; Trigo, E. (2022).
      Towards a global solvency model in the insurance market: A
      qualitative analysis. <italic>Sustainability</italic>,
      <italic>14</italic>(11), 6465.</p>
      <p>Gross, J., &amp; Ligges, U. (2015). <italic>nortest: Tests for
      Normality</italic>. https://CRAN.R-project.org/package=nortest</p>
      <p>RStudio Team. (2020). <italic>RStudio: Integrated Development
      Environment for R</italic>. RStudio, PBC.
      <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="http://www.rstudio.com/">http://www.rstudio.com/</ext-link></p>
      <p>R Core Team. (2023). R: <italic>A Language and Environment for
      Statistical Computing</italic>. R Foundation for Statistical
      Computing. https://www.R-project.org/</p>
      <p>Siopi, E., Poufinas, T., Chen, J. M., &amp; Agiropoulos, C.
      (2023). Can regulation affect the solvency of insurers? New
      evidence from european insurers. <italic>International Advances in
      Economic Research</italic>, <italic>29</italic>(1-2), 15-30.</p>
      <p>Wickham, H. (2016). <italic>ggplot2: Elegant Graphics for Data
      Analysis</italic> (New York). Springer-Verlag New York.
      https://ggplot2.tidyverse.org</p>
      <p>Wickham, H., &amp; Bryan, J. (2023). <italic>readxl: Read Excel
      Files</italic>. https://CRAN.R-project.org/package=readxl</p>
    </disp-quote>
    <p>Wickham, H., &amp; Seidel, D. (2022). <italic>scales: Scale
    Functions for Visualization</italic>.
    <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://CRAN.R-project.org/package=scales">https://CRAN.R-project.org/package=scales</ext-link></p>
  </sec>
</sec>
</body>
<back>
<fn-group>
  <fn id="fn1">
    <label>1</label><p>La cópula de Vine se diseñó para abordar el
    problema de modelado probabilístico de alta dimensión. En lugar de
    usar una cópula N-dimensional, se descompone la densidad de
    probabilidad en probabilidades condicionales, y luego estas en
    cópulas bivariadas.</p>
  </fn>
</fn-group>
</back>
</article>
